سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: همایش خاک، محیط زیست و توسعه پایدار

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

مریم خلیلی راد – دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه صنعتی اصفهان
فرشید نوربخش – دانشیار دانشگاه صنعتی اصفهان
احمد جلالیان – استاد دانشگاه صنعتی اصفهان
مصطفی کریمیان اقبال – دانشیار دانشگاه تربیت مدرس

چکیده:

رفتار اکوسیستم خاک عمدتًا به وسیله فعالیت های میکروبی کنترل می شود . سلامت و کارامدی یک سیستم اغلب در میزان تعادل بین ترکیباتش (هم از لحاظ ترکیب گونه ها و هم از لحاظ فعالیت بیوشیمیایی ) منعکس می شود . تعادل در چرخه عناصر غذایی کلی دی مانند نیتروژن شاخص مهمی است که نشان دهندۀ ترفیع یا تنزل سیستم خاک می باشد . چرخه نیتروژن در خاک شامل بسیاری از واکنش های بیوشیمیایی و آنزیمی است . معدنی شدن نیتروژن یکی از مهمترین بخش های چرخه نیتروژن است . معدنی شدن نیتروژن یک فرآیند میکروبی است، بنابراین شرایط محیطی که فعالیت های میکروبی را تحت تأثیر قرار می دهد بر معدنی شدن نیتروژن هم مؤثر خواهد بود [ ۳]. فرایندهای چرخه نیتروژن در اکوسیستم های خشکی دینامیک بوده و تفاوت های قابل ملاحظه ای را در مقیاس های کوچک و بزرگ مکانی نشان می دهد. توپوگرافی اثر قابل ملا حظه ای بر سرعت چرخه نیتروژن در اکوسیستم های خشکی دارد [ ۴]. اسچونا ( ۱۹۹۸ ) بیان کرد که موقعیت لنداسکیپ تأثیر زیادی بر میزان معدنی شدن نیتروژن دارد و بیشترین مقدار معدنی شدن نیتروژن در پایه شیب و کمترین آن در شانه شیب اتفاق می افتد که خاک سطحی خود را به شدت از دست داده است [ ۵]. برگستروم و همکاران ( ۱۹۹۸ ) الگوهای ویژه فعالیت آنزیمی و سایر ویژگی های خاک را در طول شیب برای بیان علت روابط در این مقیاس مورد بررسی قرار دادند . نتایج نشان داد که خاک های جمع شده در قسمت پایین لنداسکیپ مقادیر بالاتری از سوبسترا ( کربن آ لی) را نسبت به خاک های موجود در قسمت های بالاتر شیب دارا می باشند [ ۲]. در نتیجه فعالیت آنزیمی به دلیل وجود ماده آلی که انرژی لازم برای فعالیت میکروبی (بنابراین تولید آنزیم ) را فراهم می کند، افزایش می یابد [ ۱]. اگرچه تا کنون مطالعات زیادی در زمینه فعالیت های بیولوژیکی خاک و تأثیر عوامل مدیریتی بر وضعیت نیتروژن خاک صورت گرفته است ولی متأسفانه اطلاعات چندانی در زمینه اثرات توپوگرافی بر توان بیولوژیکی خاک در دسترس نیست. لذا هدف از این مطالعه بررسی اثرات توپوگرافی بر الگوی ویژه فعالیت های آنزیمی و تغییرات معدنی شدن نیتروژن خاک در یک ردیف ارضی (توپوسکانس) بر روی مواد مادری آهکی در شرایط نیمه خشک قسمتمرکزی ایران می باشد.