سال انتشار: ۱۳۸۳

محل انتشار: اولین همایش روشهای پیشگیری از اتلاف منابع ملی

تعداد صفحات: ۱۴

نویسنده(ها):

پروانه آزمایش‎فرد – گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران

چکیده:

آفات انباری علاوه بر خسارت کمی، زیانهای کیفی به محصولات انبار شده وارد می‎آورند. آلوده شدن گندم انبار شده به مدفوع و جلدهای لاروی حشرات و کنه‎ها، از بین رفتن عناصر اصلی و ویتامین‎ها، از عوامل مهم کاهش کیفیت گندم می‎باشند. زیان‎های بهداشتی ناشی از فعالیت آفات انباری در سیلوهای گندم قابل توجه می‎باشد. تجمع لمبه گندم در گندم انبار شده در سیلو سبب می‎گردد که آرد تهیه شده به موهای بلند لاروهای این حشره آلوده گردد و در دستگاه گوارشمصرف کنندگان اختلالات شدید گوارشی بوجود آورند.
در بررسی آفات انباری سیلوها و انبارهای غلات در ورامین – گلستان – تهران و کرمانشاه از تاریخ ۱/۸/۸۰ لغایت ۳۰/۱/۸۲ موارد زیر مورد توجه و بررسی قرار گرفت و در جداولی که با فاکتورهای زیر تهیه شده بود:
نوع انبار (سیلوی استوانه‎ای – سوله و انبار روباز ) – ظرفیت – درجه حرارت و رطوبت انبار ، مدت زمان نگهداری در انبار – نوع رقم گندم تحویلی (داخلی و خارجی) – مبداء محصول (داخلی و خارجی) میزان گندم تحویلی (داخلی و خارجی)، وضعیت محصول در زمان تحویل از قبیل رطوبت – افت محصول – درجه سن‎زدگی – نوع آفت – روش استفاده از آفت‎کش‎ها، نوع و میزان مصرف آنها ذکر گردید.
از مجموع آفات انباری جمع آوری شده از سیلوها و انبار‎های مورد مطالعه ۵ گونه حشره از ردیف سخت‎بالپوشان(coleoptera) و دو گونه از ردیف پروانه‎ها ((Lepidoptera و دو گونه از کلاس کنه‎ها (Acarina) به عنوان گونه‎های غالب درسیلوها و انبارهای گندم مورد بررسی مشخص گردید و طبق پرسشنامه‎های تکمیل شده توسط ۱۵۰۰ نفر گندمکار از چهار استان کشور (تهران – گلستان – خوزستان و کرمانشاه) ۹ فاکتور مؤثر در کاهش ضایعات گندم در زمان انبار نمودن (کم بودن رطوبت گندم – انباشته کردن گندم حداکثر تا ۱/۵ متر ارتفاع – تهویه شدن انبار – زیر و رو کردن گندم در انبار هر چند روز یکبار – حداکثر حرارت ۱۸ درجه سانتیگراد در داخل انبار – خشک بودن محیط انبار – غیر قابل نفوذ بودن کف انبار – بوجاری و ضدعفونی) تجزیه و تحلیل آماری گردید و تمامی ۹ عامل مؤثر در کاهش ضایعات گندم در زمان انبار نمودن همبستگی مثبت و بسیار معنی‎داری (با احتمال ۱%) نشان دادند. هم چنین در زمینه داشتن آشنایی گندمکاران با روش‎های مبارزه با آفات سن، ملخ و شته‎های گندم زیاد و با آفات دیگر نظیر پروانه‎ها، تریپس، زنبور و مگس‎های مضر گندم خیلی کم و یا هیچ بوده است ولی رویهم رفته تعداد گندمکاران موافق با کنترل آفات زیادتر می‎باشند.