سال انتشار: ۱۳۷۶

محل انتشار: دومین سمینار زمین لغزه و کاهش خسارتهای آن

تعداد صفحات: ۱۱

نویسنده(ها):

ابوالفضل کریمی مقدم – کارشناس ارشد زمین شناسی دانشگاه تربیت معلم
صدرالدین امینی – استاد و مدیر گروه زمین شناسی دانشگاه تربیت معلم تهران
سیدمحمود فاطمی عقدا – استاد دانشگاه تربتی معلم – گروه زمین شناسی
مجید مختاری – کارشناسی ارشد گروه زمین شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شمال تهران

چکیده:

روستای هشت مرخ واقع در ۴۰ کیلومتری جنوبغربی شهرستان قوچان و ۲۵ کیلومتری جنوب شرق شهرستان شیروان در بهار سال ۱۳۶۷ محل زمین لغزش عظیمی بودکه خسارات زیادی ببار آورد. این روستا برو روی سنگهایی باسن ژوراسیک و کرتاسه بنا شده و از نظر موقعیت زمین شناسی در زون بینالود واقع شده است.
مناطق لغزیدهعموما بر روی تشکیلاتی بالیتولوژی آهکی و مارنی که درصد دمارن بالایی دارد و همچنین لایه هایی از ژیپس در آن دیده می شود قرار گرفته اند، که این ژیپس ها بعضا استخراج گردیده اند.
روستای مذکور بر روی دامنه شمالی قرار گرفته که در این قسمت شیب دامنه مختلف شیب لایه ها بوده و مجموعا بر روی کنگلومرای هتروژن و قرمز رنگ قاعده کرتاسه واقع شده است که استحکام زیادی را به این دامنه داده است. لغزش در دامنه جنوبی اتفاق افتاده است که شیل لایه ها و دامنه موافق بوده ، بعلاوه وجود اهکهای شکننده، رس و مارن و خواص پلاسیتیسته رس ها، وجود چشمه های فراوان، مزارع و باغات و وجود استخر بزرگی در محل تاج لغزش، باعث راندگی مجموعا ۲۰ کیلومتر از زمین های مزروعی به سمت پایین دره شده است، که از دور منظره جریان گل را دارد.
پس از بررسیهای دقیق صحرایی و اطلاع از زمین لرزه های به وقوع پیوسته در چند روز قبل، علل زیر در حادثه شدن این پدیده مهم به نظر می رسند:
۱-۱ وجود لایه های آهکی، مارنی و رسی
۱-۲ بارندگی شدید
۱-۳ وجود چشمه های فراوان
۱-۴ هم جهت بودن شیب دامنه با شیب لایه ها
۱-۵ زلزله های متعدد که ظرف مدت کوتاهی قبل از این پدیده، به وقوع پیوسته اند و همچنین نقش گسلهای منطقه
۱-۶ دخالت انسان: به علت ایجاد استخر بزرگی در دامنه و محل تاج لغزش، که این امر باعث وروده حجم زیادی آب به داخل لایه های مارنی و رسی شده و خاصیت پلاستیسیته در آنها ایجاد می کند.