سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: سومین همایش ملی عملیات حرارتی

تعداد صفحات: ۱۲

نویسنده(ها):

مرتضی زندرحیمی – بخش مهندسی مواد متالورژی، دانشگاه شهید باهنر کرمان
محمد حسین نخعی – بخش مهندسی مواد متالورژی، دانشگاه شهید باهنر کرمان
سمیرا ایلجوقی نژاد – بخش مهندسی مواد متالورژی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده:

پدیده TRIPبرای اولین با توسط Zckayو همکارانش در سال ۱۹۶۷ در فولادهای تک فاز آستنیتی مشاهده شد. این نوع فولاد حاوی درصد بالایی از عناصر گران قیمت Ni,Cr بوده و تنها در موارد خاصی کاربرد صنعتی دارد. در سال ۱۹۸۷ Matsmura این پدیده را بر روی فولادهای کم آلیاژی C-Mn-Siمشاهده کرد.[۱-۲]. امروزه دستیابی به فولاد TRIP و مقادیری بالای آستنیت باقی مانده در فولاد های حاوی در صد کم Si-C با اعمال عملیات حرارتی مناسب نظیر آنیل جزئی سرمایش و نگهداری در منطقه انجام استحاله بینیتی با تنظیم زمان مناسب امکان پذیر می باشد. اخیرا بیشترین توجه بر روی تولید فولادهای کم آلیاژ C-Mn-Si با میکرو ساختار پیچیده حاوی زمینه فریتی که در ان فازهای بینیت و آستنیت باقی مانده و مارتنزیت در دمای اتاق منجر به ایجاد فولادی با استحکام بالا و قابلیت شکل پذیری و انعطاف پذیری زیاد می شوند[۳-۴]. پدیده TRIP در میکرو ساختار حاوی کسر حجمی بالایی از فازهای داکتیل نظیر(فریت و آستنتیت) رخ می دهد.افزایش سختی در این نوع فولاد در اثر تبدبل آستنیت باقی مانده به فاز ماتنزیت می باشد. این پدیده با افزایش حجم همراه است. پارامتر کلیدی برای پدیده TRIP پایداری آسنیت باقی مانده می باشد[۵]. این پارامتر توسط اندازه دانه آستنیت باقی مانده و ترکیب شیمیایی فولاد بخصوص میزان کربن آن کنترل می شود. عناصری آلیاژی مهم دیگری نظیر Si,Al به منظور جلوگیری از رسوب کاربید در طول فرایند تولید فولاد اضافه می شوند. ترکیب استحکام بالا و انعطاف پذیری زیاد فولاد توسط این پارامتر کلیدی تعیین می گردد.[۶]. وجود عناصری نظیر C,Si,Mn به همراه عملیات حرارتی انیل جزئی نکهداری فولاد در منطقه دو فازی(a+y) و نگهداری ایزوترمال در دمای استحاله بینتی منجر به ایجاد فولاد با میزان آستنیت باقیمانده بالا می شود.