سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: سومین همایش ملی بحرانهای زیست محیطی ایران و راهکارهای بهبود آنها

تعداد صفحات: ۱۳

نویسنده(ها):

سخید پرنیان – کارشناس ارشد مدیریت محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگ
پروین فرشچی – عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، گروه محی
فرهاد هنردوست – کارشناس ارشد مدیریت مناطق بیابانی، اداره کل منابع طبیعی استان گلستان

چکیده:

تالابها مفید ترین اکوسیستم های طبیعی به شمار می روند . هیچ یک از اکوسیستم های جهان به اندازه تالابها مورد تخریب انسان قرارنگرفته است . برای جلوگیری از تخریب تالابها، کنوانسیون رامسر در دوم ماه فوریه (۱۹۷۱) با نگاهی نوین به حفاظت و بهره برداری پایدار از منابع طبیعی تشکیل گردید . تالابهایی که تغییراتی در ویژگی اکولوژیکی آنها بوجود آمده یا در حال بوجود آمدن
بوده و یا بنظر می رسد که در آینده بوجود بیاید در فهرستی بنام MR( Monterux Record) قرار می گیرند . تاکنون ۵۵ تالاب از مجموع ۱۰۲۸ تالاب بین المللی ثبت شده، در لیست MR قرار گرفته اند که حدود ۵ در صد از مساحت کل تالابها را در بر می گیرد . از بین ۳۰ کشور که دارای سایت در MR هستند ایران با ۷ تالاب بیشترین تالاب آسیب دیده را دارد . تالاب آلاگل به علت تغییرات اکولوژیکی بوجود آمده در سال ۱۹۹۳ در فهرست MR قرار گرفته است . بنابراین با بررسی های میدانی، مطالعات کتابخانه ای و استفاده از نقشه های توپوگرافی ۱:۵۰۰۰۰ ، پوشش گیاهی ۱:۲۰۰۰۰ ، خاکشناسی ۱:۲۰۰۰۰ هیدرولوژی ۱:۵۰۰۰۰ ، زمین شناسی ۱:۱۰۰۰۰۰ ، کاربری اراضی ۱:۱۰۰۰۰۰ ، عکس های هوایی ۱:۲۰۰۰۰ سال ۱۳۴۵ و تصویر ماهواره ای لندست TM سال ۲۰۰۲ جهت بررسی عوامل تخریب اکوسیستم تالاب آلاگل استفاده گردید . نتایج نشان داد تالاب مذکور، زیستگاه و محل جوجه آوری بسیاری از پرندگان آبزی و حمایت کننده بیش از ۲۰,۰۰۰ پرنده آبزی در زمستان و پذیرای بیش از %۱ از جمعیت پرندگانی نظیر چنگر، اردک ارده ای، اردک سیاه کاکل و زیستگاه پرندگان در معرض تهدید مثل غاز پیشانی سفید کوچک و پلیکان پا خاکستری و اردک سر سفید بوده است . دخالتهای انسانی در سالهای اخیرسیمای این زیستگاه را تغییر داده و باعث کاهش محسوس پرندگان آبزی شده و این زیستگاه کارکرد اصلی خود را از دست داده است . آمار سر شماری نیمه زمستانه، کاهش محسوس پرندگان آبزی این تالابها را طی ده سال گذشته نشان می دهد . شکار بی رویه، تغییر رژیم آب دریاچه آلاگل و زیادی دام و چرای بی رویه و تخریب پوشش گیاهی منطقه عوامل موثر تخریب زیستگاه و محل جوجه آوری پرندگان آبزی و کنار آبزی شناخته شده و کاهش محسوس تعداد این پرندگان را در منطقه در پی داشته است . در نهایت با توجه به شرایط منطقه و عوامل موثر در تخریب اکوسیستم تالاب آلاگل راهکارهای مدیریتی جهت کاهش تخریب و بهبود وضعیت فعلی ارائه گردید .