سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: سومین کنگره ملی مهندسی عمران

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

بهنام شفیعی ثابت – عضو هیات علمی دانشگاه گیلان دانشجوی دکترای عمران دانشگاه شهید باهنر
غلامعباس بارانی – استاد بخش مهندسی عمران دانشگاه شهید باهنر کرمان

چکیده:

جریانهای شکافی، جریان های باریک و تندی هستند که از ناحیه نزدیک خط ساحلی به طرف دریا گسترش می یابند. این جریانها در شرایط خاصی که به وضعیت باد، امواج، تلاطم آب، جزر و مد و فرم بستر ماسه ای دریا در زیر امواج بستگی دارد، شکل می گیرند. جریان های شکافی اغلب زمانی بوجود می آیند که امواج در حالت تقریبا نرمال به ساحل برخورد کنند، تغییرات عمق آب در امتداد ساحل وجود داشته باشد و پشته های ماسه ای در امتداد ساحل بوسیله کانال های شکافی بریده شده باشند. موقعیت جریان های شکافی و فاصله بین دو جریان شکافی مجاور عمدتا به مشخصات شکست موج، شیب ساحل و تغییر در عمق ساحل در امتداد ساحل بستگی دارد. از آنجا که جزر و مد باعث تغییر در موقعیت ناحیه شکست وعرض ناحیه خیزابی می شود، جریان های شکافی را تحت تاثیر قرار می دهد. در امریکا سالانه حدود ۱۰۰ نفر در اثر گرفتار شدن در جریانهای شکافی می میرند که این میزان مرگ و کیر بیشترین آمار تلفات سالانه در اثر حوادث طبیعی بعد از آمار تلفات گرمازدگی است. گارد نجات غرق امریکا سالانه بیش از ۶۰۰۰۰ نفر را از غرق شدن نجات می دهد که ۸۰٪ آنها کسانی هستند که در جریان های شکافی گرفتار شده اند. در ایران تعداد غرق شدگان در سواحل دریای خزر در سالهای ۸۳، ۸۴ و ۸۵ بترتیب ۲۵۶، ۲۲۲ و ۳۷۲ نفر گزارش شده است که درصد قابل ملاحظه ای از آنها کسانی بوده اند که در جریان های شکافی گرفتار شده اند. در این مقاله مشخصات جریان های شکافی و عواملی که در ایجاد و گسترش این جریان ها موثرند، تشریح شده اند. شناسایی موقیعت مکانی و پیش بینی زمان وقوع جریان های شکافی قوی نیازمند اندازه گیری های میدانی مستمر مشخصه های مورد اشاره در این مقاله است که امید است با انجام آنها از میزان تلفات ناشی از غرق شدن شناگران در سواحل زیبای دریای خزر کاسته شود.