سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: چهارمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران مدیریت حوزه های آبخیز

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

چکیده:

فلاسفه قدیم جهان را ترکیبی از عناصر اربعه پنداشتند که خاک یکی از آنها بوده برای این عنصر که از ارکان عالم وجود هستی تلقی شده طبیعتی سرد و خشک قائل بوده اند [.۷] تاریخدانان و دانشمندان علوم اجتماعی مهد تمدن و مدنیت بشری را در دل خاکهای حاصلخیز جستجو میکنند و معتقدند تمدنهای بابل، آشوردر بینالنهرین، فراعنه در مصر،هخامنشیان در فارس، آزتکها در قاره آمریکا، همگی مدیون خاکهای حاصلخیز این نواحیاند و بطور کلی مدنیت را رهĤورد آن میدانند . خاکها در توزیع سیارهای جمعیت نیز نقش عمدهای ایفا میکنند و علیرغم اینکه کانونهای جمعیتی بواسطه گسترش صنایع در عصر ما تا حدودی استقلال و ظاهرا یافتهاند،ً تمرکز و وابستگی خود را به خاک از دست دادهاند، ولی یک نگاه اجمالی به نقشه پراکندگی جمعیتی دنیا به خوبی این حقیقت را نشان میدهد که خاکهای وسیع حاصلخیز، محور اصلی شکلدهی این کانونها بوده و هستند [.۷] اما در عصر متمدن امروز اگرچه بشر، به تکنولوژی، مصنوعات و دست پروردههای بسیاری دستیابی دارد ولی خاک جایگاه خود را از دست نداده چرا که بیش از %۸۰ تولیدات خام در عصر فعلی بدون واسطه یا با واسطه از خاک بدست میآید و از همین رو بخشهای کشاورزی، دامپروری،جنگلداری، صنایع غذایی بصورت مستقیم و دهها بخش صنعتی دیگر به صورت غیر مستقیم فعالیت خود را مدیونفرآیندهایی هستند که در محیط خاک صورت میگیرد . بالاخره اگر از دیدگاه جغرافیدانان و خاکشناسان به خاک نگاه کنیم این عنصر مهم جهان هستی در واقع مجموعهایی از مواد طبیعی بر روی سطح زمین است که نگهدارنده و بستر رویش گیاه میباشد . خاکها که به دلیل تأثیر عاملهای گوناگون آب و هوایی، موجودات زنده، پستی و بلندی و در خلال زمانهای گوناگون خصوصیات فیزیکی و شیمیایی وخصوصاً بیولوژیکی مختلفی پیدا میکند به بیان سادهتر خاک یک جسم سه بعدی دارای ویژگیهای دینامیک در حال تغییر است