سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: سومین همایش ملی فرسایش و رسوب

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

شاهرخ حکیم خانی – کارشناس ارشد مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری
محمدحسین مهدیان – عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری
محمود عرب خدری – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری
داوود قربان پور – کارشناس ارشد مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری

چکیده:

اگر سایر خصوصیات موثر بر فرسایش ثابت در نظر گرفته شود، میزان تلفات خاک مستقیما متناسب با میزان فرسایندگی باران خواهد بود. تاکنون شاخص های مختلفی در دنیا ارائه شده اند که بسته به منطقه جغرافیایی، مقیاس، شرایط محلی و نوع اندازه گیری متفاوت از هم هستند. در این تحقیق ضمن مرور مطالعات انجام شده، شاخص مناسب برای شرایط ایران انتخاب شده و نقشه طبقه بندی شده فرسایندگی باران بر اساس آن تهیه شده است. در این تحقیق، ابتدا وضعیت ایستگاه ها از نظر پراکنش ، کیفیت و نوع داده ها بررسی شد. با مرور مطالعات و تحقیقات انجام شده در سطح جهان و با توجه به محدود بودن ایستگاه های مجهز به باران نگار و برخی عوامل دیگر، شاخص فورنیه اصلاح شده که بر اساس آمار بارندگی ماهانه قابل محاسبه است، مورد استفاده قرار گرفت. به این منظور شاخص فوق در ۱۳۳۷ ایستگاه دارای بیش از ۲۰ سال آمار بارندگی محاسبه شد. از بین روش های میان یابی بررسی شده، روش کریجینگ معمولی روشی مناسب برای برآورد شاخص فرسایندگی باران در سطح کشور تشخیص داده شد. در ادامه نقشه فرسایندگی کشور به رووش یاد شده تهیه شد. برای بررسی وضعیت فرسایندگی باران و پتانسیل فرسایش ناشی از آن در سطح کشور، نقشه حاصل در پنج کلاس ناچیز، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد طبقه بندی شد. حدود ۴۱ درصد کل کشور را طبقه فرسایندگی کم تشکیل می دهد و طبقه های ناچیز (۲۷/۲۴ درصد)، متوسط (۱۸/۹۶)، زیاد (۸/۴) و خیلی زیاد (۴/۵) به ترتیب در رده های بعدی قرار دارند.