سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: ششمین همایش علوم و فنون دریایی

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

رضا جاویدان – عضو هئت علمی دانشگاه صنعتی مالک اشتر مجتع دانشگاهی علوم و فناوری دریا
حسن اقبالی – دانشگاه مالک اشتر دانشکده مهندسی دانشگاه شیراز

چکیده:

شناسایی جنس بستر دریا نقش مهمی در شناخت محیط زیر آب دارد و کاربرهای فراوانی در کاوشهای مختلف زمین شناسی و ژئوفیزیکی، مهندسی دریا(رسانه های خودکار زیرآب یا AUV مراقبت از خطوط لوله، دکلها، کابلها و …) مدلسازی انتشار صوت در آب تخمین پارامترهای فیزیکی، ناوبری، مقابله با مینهای انفجاری، مخابرات دریایی و دسته بندی اشیاء مدفون شده در زیر بستر دریا فعالیت دارند. از طرفی سیستم های آکوستیکی سونار با کیفیت و قدرت تشخیص بالا، امروزه نقش مهمی را در مشاهدات زیرآبی برای دسته بندی و تتقسیم بندی خودکار جنس بسیتر دریا دارا می باشند. تقسیم بندی (Segmentation) تصاویر سونار کف دریا با هدف تقسیم بندی تصاویر آکوستیکی به نواحی همگن بات خواص فیزیکی یا زمین شناسی مشابه انجام می گیرد. هدف از دسته بندی (classification) ، نسبت دادن این نواحی متفاوت ژئوآکوستیکی به انواع مختلفی از ساختارهای جنس کف دریا نظیر صخره،ماسه،سنگلاخ، و …می باشد. سیستم های سونار که در مدلهای گوناگونی نظیر Sub bottom Profiler, Swath,Forward-Looking, Side-Scan و غیره عرضه می شوند امروزه قادر به تولید تصاویری می باشند که در شرائط دشوار و کدر زیرآبی از نظر کیفیت تقریبا با تصاویر عادی عکاسی برابری می کنند. در سالهای اخیر سیستمهای خودکار تعددی مثل RoxAnn و QTC-view و EchoPlus بر پایه سیستم ای سوناری گسترش یافته اند، اما بخاطر وجود روشهای مختلف دسته بندی این سستم ها نتایج متفاوتی را برای یک تصویر واحد ایجاد می نمایند. بعضی از این سیستم ها به نویز و سرعت کشش حساس می باشند. بطور کلی حصول نتیجه خوب از یک چنین سیستم هایی بستگی به هارت و تجربه کاربر و اپراتور سیستم دارد. به علاوه لایه های معمولی کف دریا که مشخصات آک.ستیکی یکسانی برای یک سیستم دسته بندی خاص دارند، الزاما از نظر زمین شناسی با یکدیگر مشابه نیستند. بنابراین بیشتر سیستم های دسته بندی اکوستیکی کف دریا اساسا ابزارهای تجربی هستند که ممکن است در بعضی از کاربردها بسیار خوب جواب دهند اما در موارد دیگر به درستی عمل نکنند. در این مقاله مساله تقسیم بندی و دسته ندی خودکار جنس بستر خلیج فارس با استفاده از تصاویر آکوستیکی سونار مورد بحث قرار خواهد گرفت. روش ها و ابزارهای متفاوتی در این باره ارائه می گردد. مزایا و اشکالات هر یک نیز بررسی می شود. سپس به صورت خاص به نقش دستگاه RoxAnn در بسترشناسی دریا پرداخته خواهد شد و کارایی آن در محیط خلیج فارس مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت. در نهایت نتایج آزمایشهای به عمل آمده به کمک سیستم RoxAnn موجود در کشتی هیدروگرافی سازمان نقشه برداری کشور در خلیج فارس بیان خواهد شد.