سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: دومین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

مجید زنجانی جم – کارشناس ارشد مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی زنجان

چکیده:

استان زنجان با ۲۲۱۶۴ کیلومتر مربع مساحت و متوسط بارش سالانه ۳۶۰ میلیمتر، دارای آب خروجی از استان برابر با ۳۶۹۰ میلیون متر مکعب در سال می باشد. بدین لحاظ چگونگی بهره برداری از منابع آبهای سطحی با توجه به توپوگرافی و ژئومرفولوژی استان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. یکی از راههای مهار و کنترل آبهای سطحی، احداث سدهای بزرگ می باشد. این روش با توجه به هزینه بر، طولانی بودن زمان ساخت آنها و همچنین محدودیتمکانی، در تمام کشور امکان پذیر نیست. بنابراین با توجه به شرایط توپوگرافی و ژئومرفولوژیکی استان زنجان، سازههای کوچک تامین آب شامل سدهای کوتاه خاکی، بند های انحرافی، تغذیه مصنوعی یا پخش سیلاب و پمپاژ آب از رودخانه، توسط سازمانها و ارگانهای مختلف احداث و مورد بهره برداری قرار گرفته است. در این مقاله با استفاده از منابع موجود در آرشیوکتابخانه ها، مصاحبه حضوری با دست اندرکاران مسایل آب، بازدیدها، تجارب کارشناسان و… وضعیت آبهای سطحی استان و میزان موفقیت فعالیت انجام شده در زمینه مدیریت منابع آبی و استفاده بهینه از آن، مورد کنکاش و بررسی قرار گرفته و راهکارهای عملی دیگری برای رفع تنگناهای اساسی توسعه منابع آب استان ارائه می گردد. از نتایج این بررسی امکان افزایش بهره برداری از منابع آبهای سطحی از ۲۷ درصد به ۵۰ درصد، امکان احداث سدهای کوتاه خاکی به تعداد ۳ دستگاه در سال، امکان استفاده بیشتر از آب رودخانه ها و ایجاد صنایع جانبی با توجه به نیاز آبی در حاشیه رودخانه ها و نهایتا توسعه و افزایش تولیدات کشاورزی می باشد