سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: هشتمین همایش ملی بهداشت محیط

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

یدالله غفوری – کارشناس بهداشت محیط مرکز بهداشت استان قم
یاسر تبرائی – عضو هیئت علمی دانشکده بهداشت قم

چکیده:

بازیافت مواد زائد به عنوان یک راه حل در کاهش حجم پسماندهای شهری و کاهش آلودگی های زیست محیطی مورد توجه قرار گرفته است عوامل متعددی در طراحی و تعیین استراتژی بازیافت دخالت دارند. شاید بتوان گفت که در بین عوامل موثر در بازیافت مواد زائد ، میزان مشارکت مردمی مهمترین نقش را داشته باشد. یک راه برای ایجاد علاقه مندی عمومی و افزایش مشارکت عمومی حمایت از برنامه های بازیافت ، بررسی آگاهی ، نگرش و عقاید عمومی به موضوعات بازیافت و دفع مواد زائد است . از اینرو لازم است که علاوه بر تدوین برنامه های منسجم بازیافت ار مبدا ، درخصوص پتانسیلهای بازیافت زائدات شهری قم ، رفتارهای اجتماعی ، ایده ها و میزان مشارکت مردمی در ارتباط با بازیافت مشخص گردیده که قطعا در دستیابی به اهداف بالا و بردن میزان کوفقیت در این گونه طرحها بالاترین نقش را دارد . نوع مطالعه صورت گرفته در این طرح : از نوع توصیفی – مقطعی و تحلیلی است. جامعه آماری این مطالعه را خانوارهای ساکن در مناطق ۴ گانه شهری تشکیل داده و نمونه ها در۴ خوشه صدتایی بصورت تصادفی از مناطق مختلف شهری انتخاب شده و سئوالات مربوط به آگاهی سنجی و نگرش خانوارها در قالب پرسشنامه به خانوارها ارائه می گردد . نتایج مطالعه نشان داد که ۷۰/۵% خانوارهای شهری از آاهی بالا و ۲۹/۵% آنها از آگاهی پایینی برخوردارند . همچنین در بخش تعیین نگرش خانوارها مشخص گردید که ۶۹/۸% خانوارها از نگرش قوی و ۲۷% از نگرش ضعیفی برخوردارند . از نتایج دیگر این مطالعه این است که میزان آگاهی افراد با سن و میزان تحصیلات آنها ارتباط معنی داری نشان داد اما مشخص گردید که نگرش افراد متغییرهای سن و میزان تحصیلات آنها ارتباطی ندارد . همچنین بین جنسیت افراد و آگاهی و نگرش آنها ارتباط معنی دار مشاهده نگردید . براساس نظر خانوارها در خصوص استقرار نقاط بازیافت و یا نصب کانتینر در سطح شهر ، مناطق ویژه مرکزی تحت عنوان ایستگاه بازیافت در مناطق را پیشنهاد نمودند و در خصوص بررسی عوامل موثر در افزایش انگیزه مشارکت شهروندان در بازیافت ، مسائل اقتصادی بازیافت و نزدیکی مراکز بازیافت با محل سکونت شهروندان مهمترین عامل تشخیص داده شد.آگاهی و نگرش بالای شهروندان قم در خصوص بازیافت پسماندهای شهری می تواند به عنوان یک موثر در موفقیت برنامه های بازیافت از مبدا در این شهر باشد . همچنین فاکتور آموزش بخصوص در سطوح پایین آموزشی تکمیل کننده فرایند آگاهی و اطلاع رسانی شهروندان می باشد . تعیین نقاطی به عنوان ایستگاه بازیافت در مناطق شهری و نصب کانتینرهای بازیافت با فواصل و موقعیتهای مناسب و ظاهر مطلاوب می تواند که مشارکت حداکثری مردم را در پی داشته باشد.