سال انتشار: ۱۳۷۹

محل انتشار: اولین کنفرانس ملی بررسی راهکارهای مقابله با کم آبی و خشکسالی

تعداد صفحات: ۱۳

نویسنده(ها):

نصراله نیلی – کارشناس آبیاری مدیریت آبخیزداری سازمان جهاد سازندگی استان اصفهان
فیض اله رهنما – کارشناس آبیاری مدیریت آبخیزداری سازمان جهاد سازندگی استان اصفهان
محمد آزاد – کارشناس مرتع و آبخیز مدیریت آبخیزداری جهادسازندگی استان اصفهان

چکیده:

طرح حفاظت از حاشیه کویر یا طرح منطقه ای پخش سیلاب های شرق استان اصفهان طراحی است که مطالعات پیش شناخت آن تهیه و در اختیار معاونت آبخیزداری قرار داده شده است. این طرح قابلتعمیم به کلیه حوضه های آبخیز مشرق به کویر در استانهای قم، سمنان، خراسان، سیستان وبلوچستان ، کرمان و یزد میباشد. در این طرح کلیه حوضه های مشرف به کویر که بصورت نواری به طول ۳۰۰ کیلومتر از حوضه شوراب قم شروع و به حوضه کوه سرخ یزد ختم می شود مورد مطالعه قرار گرفته و کلیه خصوصیات فیزیولوژیکی و هیدرولوژیکی آن در قالب ۲۱ حوضه مشخص گردیده است.
حدود ۱/۵ میلیون هکتار از اراضی این حوضه ها استعداد سیل خیزی دارند که با توجه به متوسط بارندگی سالیانه آن که ۱۲۵ میلیمتر می باشد، حدود ۲ میلیارد متر مکعب حجم نزولات آن برآورد شده و میزان روانابآن ۲۱۷ میلیون متر مکعب محاسبه شده است. جهت کنترل این حجم رواناب به ۲۰ میلیون متر مکعب عملیات خاکی و ۱۰۰۰۰۰ متر مکعب عملیات سنگی نیاز داریم.
در صورت اجرای کل طرح بطور متوسط سالیانه ۱۵۰ میلیون متر مکعب آب به سفره های زیر زمینی نفوذ داده می شود. اگر اجرای این طرح طی برنامه ریزی ده ساله به طول انجامد حدود ۱۵۰میلیارد ریال اعتبار نیاز دارد و اگر طول عمر مفید طرح را ۳۰ سال در نظر بگیریم حدود سه میلیارد و هشتصد و بیست و پنج میلیون متر مکعب آب استحصالی خواهیم داشت که قیمت تمام شده هر متر مکعب آب ۴۰ ریال برآورد می گردد. بدیهی است که در مناطق کویری در صورت تامین آب محدودیت زمین وجود ندارد و روتق فعالیتهای صنعتی و کشاورزی برای مردمی که در استفاده از فنون و بهره وری از آب شهره عالمند میسر میگردد. چنین پتانسیلی در کلیه حوضه های مشرف کویر وجود دارد که باید مورد شناسایی وبرنامه ریزی قرار گیرد.