سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: چهارمین همایش ملی علوم و مهندسی آبخیزداری ایران مدیریت حوزه های آبخیز

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

سعیده هدایی – اداره کل منابع طبیعی خراسان شمالی
محمد فرامرز – کل منابع طبیعی خراسان شمالی
موسی صابری – کل منابع طبیعی خراسان شمالی
محمد اکبرپور – کل منابع طبیعی خراسان شمالی

چکیده:

حوضة آبخیز رودخانة م ادرسو که حوضة آبخیز سد گلستان نیز محسوب می شود در سالهای اخیر به یکی از مناطق سیل خیز کشور تبدیل شده است . عوامل متعددی در ایجاد و وقوع سیل موثر است، از جمله آن می توان به تغییرات شرایط آب و هوایی و تغییرات خصوص یات فیزیکی حوضه ها اشاره کرد . تغییر در پوشش گیاهی که عامل اصلی آن دخالت بشر است باعث تغییرات عمده ای در وضعیت هیدرولوژیکی حوضه ها می باشد . در این تحقیق حوضة آبریز رودخانة م ادرسو به جهت وضعیت آن در وقوع سیلابهای مخرب انتخاب شده و نقش تغییرات پوشش گیاهی در ا ین منطقه بر ایجاد سیل و رواناب حوضه مورد مطالعه قرار گرفته است . با تهیه تصاویر ماهواره ای از منطقه در دو مقطع زمانی و استفاده از روشهای سنجش از دور ابتدا نقشه کاربری اراضی و پوشش گیاهی حوضه تهیه گردید . پس از آن با توجه به خصوصیات فیزیکی حوضه مقادیر شمارة م نحنی نفوذ برای هر کاربری و حوضه برآورد و سپس با بکارگیری مدل هیدرولوژیک SCS مقادیر رواناب و دبی پیک لحظه ای در هر دو مقط ع زمانی تعیین گردید . نتایج بدست آمده نشان می دهد بدلیل تغییر کاربری اراضی و کاهش محسوس در پوشش گیاهی منطقه میزان تولید رواناب و دبی پیک لحظه ای به میزان قابل توجه ای افزایش یافته است . بطوریکه میزان شمارة منحنی نفوذ حوضه به میزان ۱۲/۹ درصد افزایش یافته است و میزان افزایش رواناب به ازاء دوره بازگشتهای ۲ ، ۵ ، ۱۰ ، ۲۵ ، ۵۰ ، ۱۰۰ و ۲۰۰ ساله به ترتیب به میزان %۶۰۲ ، %۲۹۴ ، %۱۳۶ ، %۷۹ ، %۵۸ ، %۴۶ و ۳۷ درص د طی دورة مطالعه افزایش یافته است . میزان افزایش دبی پیک لحظه ای بدست آمده از مدل سازمان حفاظت خاک آمریکا در دورة بازگشتهای ۲ ، ۵ ، ۱۰ ، ۲۵ ، ۵۰ ، ۱۰۰ و ۲۰۰ ساله به ترتیب به میزان %۷۶۵ ،
%۳۸۵ ، %۱۹۱ ، %۱۲۱ ، %۹۶ ، %۸۰ و %۶۹ افزایش داشته است .