سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: اولین کنفرانس سازه و معماری

تعداد صفحات: ۱۳

نویسنده(ها):

محمدرضا بمانیان – استادیار گروه معماری دانشکده هنر دانشگاه تربیت مدرس

چکیده:

تغییرات اساسی پدیدآمده در روشهای زندگی مردم در قرن هیجدهم و نوزدهم میلادی که به دنبال خود گسترش سریع شهرها را در پی داشت، روند بهره گیری از بناهای بلند در شهرهای بزرگ را بدنبال داشت به گونه ای که در اوایل قرن جاری ساختمانهای بلند به عنوان یکی از اشکال غالب در اکثر شهرهای بزرگ جهان مطرح شد. در اواخر قرن نوزدهم با استفاده از امکاناتی که فن ساختمان خصوصاً سیستم های سازه ای بوجود آورد شاهد پیشرفتهای زیادی در روند ساخت بناهای بلند و توسعه و گسترش روزافزون اینگونه ساختمانها هستیم که این روند افزایش تعداد طبقات و مقدار ارتفاع همچنان ادامه دارد.
در شروع ساخت بناهای بلند، سازه با امکانات تازه فنی، ساده ترین و صریح ترین راه حل مسائل ساختمانی برای معماری اینگونه ساختمانها را بوجود آورد که بدنبال آن با بسط معماری فاصله بین معماری و سازه از بین رفت بگونه ای که در این دوره سازه را می توان پیش آهنگ و نوآوری در معماری دانست.
پس از دوره اولیه ساخت بلندمرتبه ها، در ابتدای قرن بیستم سیستم های سازه تکمیل تر شد و امکانات جدید برای بلندتر ساختن بناهای بلند ایجاد نمود. در این دوره شاهد ساخت بناهائی با ارتفاعات باورنکردنی در زمان خود و همچنین بوجودآمدن پدیده آسمانخراش هستیم. با آغاز دوره مدرنیسم تنوع در ایجاد سازه بناهای بلند از جمله ابداع سیستم کارآمد لوله ای و شروع استفاده از بتن مسلح در سازه های بلند ویژگیهای جدیدی برای معماری در زمینه پالایش فرم های ساده و همچنین بیانی واضح از سازه در ساختمانهای بلند و بدنبال خود پیوستگی و هماهنگی کاملی در نوع خود بین معماری و سازه بلندمرتبه ها ایجاد نمود. با ظهور دوران پست مدرنیسم و مدرنیسم متأخر، در این دوره با اصالت دادن به آخرین دستاوردهای سازه ای از تحولات نوین ساختمانی بهره برده شد و معماری صنعتی پیشرفته ای در ساخت بناهای بلند ایجاد شد. دوره جدید با پیشرفتهای تکنیکی ایجاد شده در اواخر قرن بیستم و آستانه قرن بیست و یکم در کنار سازه و مصالح جدید، شاهد ساخت بناهای بسیار بلندتر از ساختمانهای بلند موجود هستیم که بعضاً در نقش یک شهر ظاهر خواهندشد. در متن مقاله، ضمن تشریح دوره های مطرح شده با بیان نمونه های شاخص در هر دوره به نقش سازه در سیر تحول احداث ساختمانهای بلند پرداخته خواهدشد.