سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: نهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

داود افیونی – اعضای هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان
منوچهر خدارحمی – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر(کرج)،
احمد نادری – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی صفی آباد دزفول

چکیده:

خشکی انتهای فصل از تنش هایی است که باعث کاهش عملکرد گندم در مناطق خشک و نیمه خشک می گردد. در برخی مناطق ، از جمله استان اصفهان ، زارعین به دلایلی از جمله کمبود آب آبیاری و مصادف شدن آبیاری مراحل آخر رشد گ ندم با کشت محصولات بهاره ، از آبیاری گندم خودداری می کنند و مزارع گندم آبی از یک یا دو آبیاری آخر فصل محروم می شوند. دستیابی به ارقام دارای تحمل بیشتر به خشکی انتهایی ، از اهداف به نژادی گندم در این مناطق است . با هدف انتخاب ژنوتیپ های متحمل به خشکی انتهایی ، ٢٤ ژنوتیپ گندم در دو شرایط آبیاری نرمال و تنش خشکی انتهایی (قطع آبیاری بعد از ظهور سنبله ها)، در سال های زراعی ۸۳-۱۳۸۲ و ۸۴-۱۳۸۳ در ایستگاه تحقیقات کشاورزی کبوتر آباد اصفهان مورد مقایسه گردید . ژنوتیپ های مورد بررسی شامل رقم پیشتاز ، لاین M-79-7 و ٢٢ رقم و لا ین پیشرفته بین المللی، و طرح آماری، بلوک های کامل تصادفی با ٣ تکرار بود. شاخص های STI ،Tol ،GMP ،MP و SSI با استفاده از عملکرد دانه ژنوتیپ ها در شرایط بدون تنش و تنش خشکی انتهایی محاسبه شد. ژنوتیپ شماره ٧ با پدیگری HUW234+LR34/PRINIA با دارا بودن بالاترین مقادیر GMP ،MP و STI به ترتیب به میزان ۷۵۷۳ و ۷۴۰۴ و ۰/۷۶ متحمل ترین ژنوتیپ به خشکی انتهایی تشخیص داده شد. این ژنوتیپ از نظر شاخص SSI نیز با مقدار ۰/۹۲ وضعیت مطلوبی داشت و رتبه پنجم را در بین ژنوتیپ های مورد بررسی به خود اختصاص داد و از نظر شاخص Tol با مقد ار ٣١٨٢ در حد متوسط قرار گرفت. بر اساس شاخص های مورد مطالعه ، ژنوتیپ های شماره ١١ (با پدیگری Attila*2/PBw65) و ۱۲ (با پدیگری Attila*2/Star) و ۱۴ (Weebilli) نیز جزو ژنوتیپ های متحمل شناخته شد . با توجه به نتایج اجرای طرح در دو استان دیگر ، در نهایت ژنوتیپ های ۷ و ۱۰ و ۱۱ و ۱۲ جهت بررسی بیشتر در طرح تحقیقی‐ تطبیقی انتخاب شد.