سال انتشار: ۱۳۸۷

محل انتشار: دهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

سلیمان محمدی – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی
امیر یزدان سپاس – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر
محمد رضایی – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی
معروف خلیلی – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی

چکیده:

تنش خشکی آخر فصل و کشت دیرهنگام ارقام گندم پاییزه دو عوامل مهم در کاهش عملکرد گندم در اقلیم سرد بویژه استان آذربایجان غربی هستند . به منظور بررسی واکنش ژنوتیپ های گندم زمستانه به تاریخ کاشت مختلف در شرایط نرمال و تنش خشکی آخر فصل، آزمایشی به صورت کرت های خرد شده با تاریخ های کاشت، فاکتور A (بیستم مهر، ۱۰ آبان ، ۳۰ آبان ) ارقام گندم ، فاکتور B (الوند، زرین، C-81-14 ،C-81-10 ،C-81-4 و C-82-12) با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار به مدت ۲ سال در ایستگاه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی میاندوآب اجرا گردید. هر رقم در ۶ خط به فاصله ۲۰ سانتی متر بطول ۶ متر کاشته شدند . نتایج نشان داده که تنش خشکی آخر فصل در مقایسه با آبیاری نرمال ، علاوه بر تحت تأثیر قرار دادن صفات مختلف در نهایت عملکرد دانه را ۱/۴۳۵ تن در هکتار کاهش داده است. تأخیر در کاشت ارقام گندم از ۲۰ مهر ماه به ۳۰ آبان ماه عملکرد دانه را بیش از ۵۰ % کاهش داده است . به ازای هر روز تأخیر در کاشت ۱۱۲ کیلوگرم در هکتار کاهش عملکرد دانه به همراه داشته است. واکنش ارقام در شرایط تنش و تاریخ های کاشت متفاوت بوده است. در شرایط آبیاری نرمال در تاریخ کاشت ۲۰ مهر ماه، بیشترین عملکرد دانه با ۱۰/۱۳۶ تن در هکتار متعلق به رقم C-81-10 بود. در شرایط آبیاری نرمال در تاریخ های کاشت دوم و سوم تفاوت معنی داری بین ارقام از نظر عملکرد دانه وجود نداشت. در شرایط تنش خشکی آخر فصل در تاریخ کاشت اول ژنوتیپ C-81-10 و در تاریخ کاشت دوم ژنوتیپ های C-81-10 و C-81-14 بر رقم زرین و سایر ژنوتیپ ها برتری نشان دادند. عامل اصلی کاهش عملکرد دانه در شرایط خشکی، کاهش تعداد سنبله بارور در واحد سطح و کاهش وزن هزار دانه بود. عامل اصلی کاهش عملکرد دانه به هنگام تأخیر درکاشت، خسارت زمستانه بوته ها، کاهش تعداد سنبله در واحد سطح و کاهش طول دوره رشد گیاه بوده است . ژنوتیپ C-81-10 در تیمار تنش خشکی آخر فصل کاهش عملکرد دانه کمتری نسبت به سایر ژنوتیپ ها داشت و ۱۲ % بیشتر از رقم زرین(شاهد) تولید نمود.