سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: سومین همایش ملی فرسایش و رسوب

تعداد صفحات: ۶

نویسنده(ها):

محمدحسین مهدیان – استادیار پژوهشی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری

چکیده:

تخریب زمین به معنای کاهش ظرفیت تولید آن است. تخریب زمین ضمن تاثیر گذاری بر نواحی وسیعی درسطح کشور، زندگی بسیاری از افراد را در مناطق خشک و کویری را نیز متاثر ساخته است. تخریب زمین به دلایل مختلفی می تواند رخ دهد که ازجمله آنها میتوان به مدیریتنامطلوب اراضی، سیل، بیلان منفی و کیفیت نامطلوب آب های زیر زمینی، فرسایش خاک ، زمین لغزش، رسوب، استفاده نامطلوب از اراضی و دیم کاری اشاره نمود. در سطح کشور، خاک های با شوری کم تا متوسط دارای مساحتی در حدود ۲۵/۵ میلیون هکتار و خاک های با شوری زیاد مساحتی در حدود ۸/۵ میلیون هکتار را پوشش می دهد . با توجه به تامین در حدود ۵۵ درصد آب کشاورزی از آب های زیر زمینی، شوری آب های زیر زمینی و بیلان منفی آن به عنوان یک عامل بسیار مهم در مخاطره انداختن تولیدات محصولات کشاورزی محسوب می گردد. در ۴۰ سال گذشته، در حدود ۱۸۹۰ واقعه مهم سیل در سطح کشور گزارش شده است که از این تعداد در حدود ۵۳ درصد آنها در ۱۰ سال گذشته رخ داده است. بررسی های موجود نشان می دهد که در حدود ۷۶/۲ درصد از اراضی معادل ۱۲۵ میلیون هکتار ، فرسایش خاک وجود دارد. سطحی از کشور که متاثر از فرسایش بادی است (۱۱/۹ درصد سطح کشور) بیشتر از ۶ برابر درصد میزان جهانی آن است (۱/۸۱ درصد). از کل استانهای کشور، ۱۴ استان که درمناطق خشک و نیمه خشک واقع شده اند با معضل فرسایش بادی روبرو هستند. زمین لغزش یک عامل مهم و جدی بوجود آورنده فرسایش در مناطق کوهستانی است. بررسی آنالیز نتایج ایستگاه های هیدرومتری نشان میدهد که در حدود ۲۵۰ میلیون متر مکعب رسوب در مخازن سدها ته نشین شده و در حدود ۴۰۰ میلیون متر مکعب به زیر دست آنها هدایت شده است . استفاده نامطلوب از اراضی به عنوان بدترین پدیده تخریب زیست محیطی است کهدر حال تشدید شدن است. در حدود ۱۰ میلیون هکتار از اراضی کشور زیر کشت دیم کاری است. متاسفانه اکثر کشاورزان اصول صحیح دیم کاری را رعایت نمی کنند. لذا اعداد و ارقام فوق نشان میدهد که معضل تخریب اراضی جدی بوده و لازم است برای کنترل و مهار آن راهکار های عملی و منطقی به کار گرفته است.