سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: همایش منابع طبیعی و توسعه پایدار در عرصه های جنوبی دریای خزر

تعداد صفحات: ۱۲

نویسنده(ها):

حمید محمدی – دانشجوی ارشد مرتعداری
مجید شبان –
حسین یگانه –

چکیده:

جاشیر گیاهی پایا، یک پایه، جزو خانواده چتریان و نام گونه مورد نظر Prangos ferulaceae می باشد. گونه مذکور بومی و سازگار با ارتفاعات می باشد که به راحتی قابل کشت واز نظر اقتصادی مقرون به صرفه است. بهترین علوفه دستی برای دام در فصل زمستان بوده و از ارزش غذایی بالایی برخوردار است. این گونه، گیاهی مناسب جهت اصلاح مراتع کوهستانی تخریب یافته است که می تواند در اراضی سنگلاخی با خاک کم عمق نیز رشد کند. این گیاه می تواند هوموس زیادی ایجاد کرده و باعث حفظ و تکامل خاک گردد و در شرایط سخت ارتفاعات(سرما، یخبندان،شیب تند و خاک کم عمق) به راحتی مستقر می شود. ازبین ترکیبهای شیمیایی شناسایی شده دراسانس اندامهای هوایی این گونه ترکیبهای دلتا ۳- کارن ۱۶ %، آلفا پینن ۱۲/۶% ، اپی – الفا بیسابولول ۷/۷% ، ترپینولن ۳/۵% بتاپینن ۲۲/۹% که در مجموع ۶۲/۷ % اسانس مذکور را تشکیل می دهند. همچنین ترکیبهای عمده دراسانس حاصل ازبذرگیاه جاشیر شامل بتاپینن ۳۳ %، آلفا پینن ۱۰/۱% ، دلتا ۳- کارن ۱۰% لیمونن ۸/۹% و ژرماکرن D 5/3% می باشند. گیاه جاشیر دارای تولید علوفه بالایی می باشد که میزان آن از ۱۸۰۰ کیلوگرم در هکتار در ارتفاعات ۲۱۰۰ متری تا ۱۶۵۰ کیلوگرم در هکتار در مناطق جنگلی با ارتفاع ۱۷۰۰ متر متغیر است. از آنجایی که گیاهان تیره لگومینوزه و گرامینه در بهار زودتر از جاشیر سبز می شوند و در حالت سبز مورد چرا قرار می گیرند، لذا می توان برای استفاده از علوفه به منظور چرا در اوایل بهار اقدام به کاشت بعضی از گیاهان لگوم و گرامینه به نسبت معین در جامعه جاشیر نمود. این گونه به دلیل داشتن ماده و بوی نامطبوع در حالت سبز مورد چرای دام قرار نمی گیرد بلکه بعد از خشک شدن مورد تعلیف دام قرار می گیرد