سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: چهارمین کنگره علوم باغبانی

تعداد صفحات: ۷

نویسنده(ها):

شکراله حاجی وند – عضوهیئت علمی ورئیس ایستگاه تحقیقات کشاورزی میناب
یونس ابراهیمی – رئیس سابق موسسه مرکبات کشور

چکیده:

ایران باتولیدی بالغ بر۶۴۰ هزارتن لایم مقام نخست دربین کشورهایحوزه مدیترانه داراست،در این بین استان هرمزگان با سطح زیرکشت بالغ بر۱۹هزارهکتار، تولید۲۷۰هزارتن آن را به خود اختصاص داده است،این رقم ازنظراقتصادی واشتغال زایی برای مردم استان و کشورارزش بالایی دارد(۳) استان هرمزگان بهترین منطقه برای پرورش لایم معرفی شده است.محصول فراوان وباکیفیت بالادرباغهای لایم بستگی به عواملی نظیرآب وهوا،خاک،واریته،تهیه زمین،کنترل آفات وبیماریهاوازهمه مهمترپایه و…دارد(۶،۸).انتخاب پایه مناسب درهرمنطقه،ازنکات مهم وقابل توجه است.دستیابی به یک باغ مطلوب،متضمن انتخاب پایه ای است که سیستم ریشه مناسبی را تشکیل دهد.علیرغم مراقبتهای سالیانه که باغ از حیث مواد غذایی لازم دارد سیستم ریشه پایه خود نقش مؤثری در جذب مواد ایفا می نماید.همچنین،ذخیره کربوهیدرات ساخته شده در برگها،سنتز برخی هورمونهای رشد،نشان دادن مقاومت به امراض وعوامل نامساعد محیطی در گیاه پیوند شده،حائز اهمیت بسیار است(۱،۴،۵).بیش از بیست مشخصه باغبانی تحت تاثیر پایه قرار دارد،این خصوصیات شامل قدرت و اندازه درخت،عمق ریشه،میزان محصول،کیفیت درونی میوه،تاریخ بلوغ،عادت پذیری و تحمل شرایط خاک مثل شوری یا pH بالای خاک،آب اشباع،مقاومت به نماتدها و بیماریهای پوسیدگی ریشه وبلایت میباشد.برحسب مهمترین محدودیتهایی که گیاه در منطقه با آن مواجه است میتوان پایه مناسبی انتخاب کردهرچندکه امکان دستیابی به پایه بی نقص کاری بس دشوار است(۱،۴،۷).بنابراین وضعیت نوع پایه،به نوع خاک،آب وهوای منطقه،بیماریهاوناتوانای های فیزیولوژیکی آن،بستگی دارد.نوع پایه انتخاب شده نقش مهمی درپاکوتاه نگهداشتندرختان،کیفیت میوه ومیوه دهی،پرباری درخت وزودرس یادیررس بودن درخت دارد.بطورکلی درموقع انتخاب پایه،بایدتوجه به این اصل داشت که:هرگونه ازدرختان، درمیان خودشان عکس العمل های مخصوص به خود را دار می باشند.گونه ها و واریته های مختلف نیزخصوصیات رشدی متفاوتی داشته که اثرقابل ملاحظه ای درارزیابی پایه های مورداستفاده دارد(۴،۵،۶). همچنانکه درطرح بررسی وانتخاب مناسبترین پایه برای لیموشیرین درمنطقه جیرفت، سازگاری لیموشیرین به ترتیب روی پایه های لیمو بکرایی ولکامریانا، نارنج،راف لمون،رانگ پورلایم وکلئوپاتراماندارین بوده است.پیوند پذیری ارقام گریپ فروت روی پایه های مختلف به ترتیب اهمیت عبارتنداز: راف لمون ،کلئوپاتراماندارین ترویرسترنج و بیشترین رشدپیوندک آن روی پایه هابه ترتیب عبارتنداز: راف لمون،نارنج،کلئوپاتراماندارین وترویرسترنج (۳،۲).بهترین سود اقتصادی از آن کسی است که از پایه های مناسب با توجه به نوع خاک با مشخصات معلوم و واریته ای استفاده نمایید(۴،۵)،به منظوریافتن بهترین ترکیب پایه وپیوندک وسازگاری باشرایط اقلیمی وخصوصیات آب وهوایی خاک منطقه ومقاومت به آفات وبیماری ها وجهت بالابردن عمراقتصادی درختان وکیفیت وکمیت محصول لایم،این بررسی با پایه های ولکامریانا ،مکزیکن لایم و رانگ پور لایم انجام شد.