سال انتشار: ۱۳۸۸

محل انتشار: دوازدهمین همایش ملی بهداشت محیط

تعداد صفحات: ۱۰

نویسنده(ها):

حسین معین – دانشجوی کارشناسی بهداشت محیط ، دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاه
علیرضا حسینی – کارشناس بهداشت محیط معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
ادریس بذرافشان – استادیار بهداشت محیط و عضو هییت علمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشک
محمدامیر نوری – کارشناس بهداشت محیط معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

چکیده:

یونهای نیترات و نیتریت ازجمله مهمترین آلاینده های منابع آب های سطحی و زیرزمینی می باشند که علا وه بر چرخه طبیعی ازت در اثر ورود فاضلاب خام انسانی، صنعتی و همچنین فاضلابهای کشاورزی مواد زائد جامد شهری و صنعتی، تخریب جنگلها و مراتع نیز وارد منابع آب و خاک شده و می توانند اثرات نامطلوبی بر سلامتی مصرف کنندگان بر جای گذارند. نیتریت تمایل بیشتری بر پیو ن د با هموگلوبین نسبت به اکسیژن دارد و بنابراین به راحتی جایگزین اکسیژن درکمپلکس خون می شود . درنتیجه این عمل ، بدن ازداشتن اکسیژن ضروری برای حیات محروم می شود و درموارد حاد قربانی ، دچارکمبود اکسیژن و نهایتا خفگی می گردد. شهرستان زاهدان با داشتن ۱۴۹۴ روستاوجمعیتی بالغ بر ۲۷۷۸۶ نفردراین روستاها ازمنابع آب زیرزمینی جهت آب آشامیدن استفاده می نمایند ورشد بی رویه جمعیت دراین مناطق وبالابودن شاخص تولدزنده درروستا می طلبدکه میزان غلظت نیترات ونیتریت این منابع اندازه گیری شود. لذا این مطالعه با هدف تعیین مقادیریو نهای مذکور در منابع آب شرب زیرزمینی مناطق مختلف روستاههای شهرستان زاهدان به مرحله اجرا در آمد . این مطالعه بمدت ۶ ماه از دی ۱۳۸۷ لغایت خرداد ۱۳۸۸ بر روی ۷۲ نمونه آب تهیه شده از منابع آب تامین کننده آب شرب روستاههای شهرستان زاهدان انجام گرفت .جهت اندازه گیری مقادیریونهای نیترات و نیتریت از روش فتومتری ۷۰۰۰ جذب نور به ترتیب در طول موج های ۵۷۰ و ۵۲۰ نانومتر استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که غلظتیون های نیترات و نیتریت در هیچیک از نمونه ها بالاتر از مقادیر استاندارد نمی باشد . همچنین میانگین مقادیریون های نیترات و نیتریت در مجموع نمونه ها در فصل زمستان ۱۳۸۷ برابر ۱۰/۴۴ و ۰/۰۱۷ میلی گرم در لیتر و در فصل بهار ۱۳۸۸ برابر ۱۱/۲۰ و ۰/۰۱۴ میلی گرم در لیتر بدست آمده است. بالاترین میانگینیون نیترات مربوط به روستای روشن آباد ( کیجی ) ۲۱/۴ میلی گرم در لیت ر ) و بالاترین می انگینیون نیتریت مربوط به روستای حرمک (۰/۰۹۵۹ میلی گرم در لیتر ) می باشد . بنابراین مقادیریون نیترات و نیتریت در منابع تامین کننده آب شرب روستاههای شهرستان زاهدان در حد استاندارد پیشنهادی بوده، لیکن در مجموع با توجه به میانگین های بدست آمده، در حال حاضر غلظ ت نیترات و نیتریت به عنوان یک مشکل حاد در منطقه مطرح نمی باشد. اما با توجه به نتایج مطالعات مشابه در سایر مناطق کشور که نشان دهنده روند رو به رشد غلظت این یون ها در منابع آب است، در صورت عدم اعمال مراقبت های لازم در آینده نچندان دور شاهد بالا رفتن غلظتیون نیترات از حدود استاندارد خواهیم بود.