سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دهمین همایش ملی بهداشت محیط

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

لیلا طاهری آزاد – کارشناس ارشد محیط زیست، گروه محیط زیست دانشگاه تربیت مدرس
عباس اسماعیلی ساری – دانشیار گروه محیط زیست، دانشگاه تربیت مدرس
کامران رضایی توابع – کارشناس ارشد گروه مطالعات منابع طبیعی مرکز تحقیقات بین المللی همزیس
ناهید شهسواری پور – کارشناس ارشد محیط زیست، گروه محیط زیست دانشگاه تربیت مدرس

چکیده:

رودخانه ها شاخص زیستگاههای لوتیک یا آبهای روان هستند و به عنوان منبع مهم جهت تامین آب آشامیدنی مطرح می باشند. علاوه بر این به عنوان یک اکوسیستم دارای ارزش زیستگاهی بسیار بالایی می باشند. رودخانه ها جدا از تغییرات طبیعی خو د دستخوش دگرگونیهای زیادی قرار دارند. سد سازی، آلودگیهای ناشی از تخلیه فا ضلاب ها، بهره برداری ا ز شن و ماسه بستر رودخانه ها هر یک به نوعی در دگرگونی محیط زیست رودخانه ها موثرند. در شمال کشور بیش از ۳۵۰ رودخانه دائمی و فصلی به دریای خزر وارد می شود. در حال حاضر اکثر رودخانه های شمال تحت تاثیر انواع دخالت های انسانی می باشد که باعث بروز انواع آلودگی ها ، تغییر و تخریب اکوسیتم رودخانه ها شده است. رودخانه ات رک نیز به عنوان یکی از مهمترین رودخانه ها ی شمال کشور از این قاعده مستثنی نمی باشد . به منظور بررسی و انداز ه گیری آلودگیها ی Polycyclic aromatic (hydrocarbons) PAHs درآبهای سطحی استان مازندران، رودخانه اترک به دلیل اهمیت اکولوژیکی و زیست محیطی مور د ارزیابی قرار گرفت. ترکیبات (PAHs) از جمله عوامل سرطان زا، موتاژن زا و آلاینده محیط زیست می باشند که به طور عمده بر اثر احتراق ناقص سوختهای فسیلی به وجود می آیند. ۱۶ ترکیب PAHs توسط آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا (USEPA) به عنوان سرطان زاهای احتمالی برای انسان لیست شده اند . در این تحقیق نمونه های آب از ورودی و خروجی رودخانه اترک طی چهار فصل (به صورت ماهانه) در سال ۱۳۸۵ و ۱۳۸۴ جمع آوری گردید. نمونه های آب از طریق فاز جامد استخراج و به وسیله دستگاه کروماتوگرافی گازی (DANY 1000) GC و آشکار ساز FID آنالیز گردید . به دنبا ل ردیابی ۱۶ ترکیب PAHs در نمونه های آب، بنزو (K) فلورانتن در ایستگاه خروجی با فراوانی بیشتر و مقدار با لا تر (mg/l0/106) و کرایزن در ایستگاه ورودی (mg/l 0/187) شناسایی گردید. ترکیبات بنزو (ghi) پریلن، ایندنو (۱-۲-۳, cd) پایرن و دی بنزو (a)آنتراسن در هیچ نمونه ای یافت نشد. نتایج همچنین بیانگر این مسئله است که میانگین مقادیر مشاهده شده در این رودخانه برای ۱۶ ترکیب (PAHs) در مقایسه با استاندارد جهانی EPA، از حد مجاز تعیین شده برای آبهای آشامیدنی پایین تر می باشد.