سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دهمین همایش ملی بهداشت محیط

تعداد صفحات: ۵

نویسنده(ها):

رضا صفاریان – کارشناس ارشد واحد پژوهش مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان
نرگس مشایخی – دانشجوی کارشناس ارشد محیط زیست دانشگاه تهران

چکیده:

رودخانه ها از مهمترین منابع تجدید شونده و حیاتی آب شیرین جهت استفاده در امور کشاورزی، شرب و صنعت بشمار می روند. امروزه یکی از بحرانها و نابسامانی های موجود در سطح جهان آلودگی این منابع خدادادی و با ارزش می باشد و ضرورت توجه و کنترل آلودگی وارده به آنها در مدیریت منابع آبی اهمیت ویژه ای یافته و در برنامه ریزی های کاربردی از این منابع مهم اقتصادی در آینده نقش بسزائی دارد. جهت تعیین کیفیت آب رودخانه کارون در محدوده زرگان ، ام الطمیر سه ایستگاه، زرگان ( ابتدای ورود رودخانه به شهر اهواز) ، اهواز ( محدوده شهری رودخانه ) و ام الطمیر( محل خروج رودخانه از اهواز) انتخاب گردیدند و نمونه برداری به طور ماهیانه و به مدت یکسال از اردیبهشت ۸۴ تا اردیبهشت ۸۵ انجام پذیرفت و سپس با الگوی کیفیت آب بر اساس منحنی ها و جداول شاخص کیفیت آب (WQI) که توسط بنیاد ملی بهداشت آمریکا ارائه گردیده است، شاخص کیفیت سالانه برای هر ایستگاه مشخص و آنگاه ایستگاههای مختلف طبقه بندی گردیدند سپس متوسط مقادیر شاخص کیفیت سالیانه آب محدوده انتخاب شده از رودخانه کارون جهت مقایسه کیفیت آب، با نتایج موجود حاصل از اندازه گیری های مشابه همزمانی که در رودخانه های مارون و زهره در استان خوزستان انجام پذیرفته بودند، مورد مقایسه و ارزیابی قرار گرفت. طبق نتایج بدست آمده دامنه شاخص کیفیت سالانه در ایستگاههای مختلف در محدوده ۷۰۰ تا ۷۷۴ بوده و کمترین شاخص کیفیت مربوط به ایست گاه ام الطمیر و بیشترین شاخص کیفیت مربوط به ایستگاه زرگان در ابتدای محدوده مورد مطالعه می باشد و با توجه به جدول طبقه بندی، کیفیت آب در تمام ایستگاهها جزء گروه III طبقه بندی شده که در مرحله شروع تغییرات جدی در ویژگی آب تحت تاثیر تخریب محیط زیست و تماس با آلودگی های خانگی و کشاورزی و صنعتی بوده و کاربرد آن با اجرای برخی تمهیدات برای مصارف خانگی و صنعتی امکان پذیر می گردد. همچنین نتایج متوسط شاخص کیفیت سالانه آب رودخانه نشان دهنده وضعیت خوب آب در منطقه زرگان بوده که به تدریج و در اهواز و ام الطمیر این وضعیت به حالت متوسط تنزل می یابد که خود حاکی از تاثیر آلاینده های نقطه ای موجود در مسیر بر روی کیفیت آب رودخانه می باشد. همچنین مقایسه نتایج حاصل از بررسی کیفیت آب در محدوده منتخب با وضعیت کیفیت آب دو رودخانه دیگر (مارون و زهره) و بر اساس متوسط شاخص کیفیت، حاکی از آن است که وضعیت رودخانه کارون و مارون شبیه هم بوده و هر دو رودخانه بر اساس نظام طبقه بندی متوسط شاخص کیفیت جزء کلاس متوسط قرار داشته ولیکن رودخانه زهره از این بابت در وضعیت نامطلوبی بوده و جزء کلاس بد طبقه بندی می شود