سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: دومین کنفرانس سراسری آبخیزداری و مدیریت منابع آب و خاک

تعداد صفحات: ۶

نویسنده(ها):

پرویز عبدی – عضو هیات علمی مرکز تحقیقات منابع طبیعی و امور دام استان زنجان

چکیده:

کشور ایران از نظر وضعیت آب نسبت به متوسط های جهانی در شرایط بحرانی تری قرار داشته و جزو مناطق خشک ۰ درصد است . بر این / و نیمه خشک جهان است، بطوریکه سهم ایران ازکل منابع آب تجدید شو نده جهان تنها ۳۶ اساس تنها راه ممکن برای مقابله با مشکل کمبود آب، استفاده بیشتر و بهینه از منابع آب موجود برای اهداف مختلف و بخصوص کشاورزی است .استان زنجان در شمالغربی ایران قرار داشته و با اقلیم خشک تا نیمه خشک و متوسط بارندگی سالانه ۳۶۰ میلیمتر، از جمله مناطقی است که مشکل کمبود آب از اساسی ترین و مهمترین مشکلات آن چه در بخش کشاورزی و چه در سایر بخشهاست . لذا در این تحقیق ضمن بررسی وضعیت آبهای سطحی و پتانسیل آنها در سطح استان چگونگی بهره برداری از آنها مورد ارزیابی قرارگرفته و براساس نتایج بدست آمده راهکارهای مناسب برای استفاده بهینه از این منابع حیاتی ارائه می شود . برای انجام این تحقیق ابتدا اقدام به جمع آوری آمار، داده ها و اطلاعات موجود از منابع سطحی استان گردید . سپس این داده مورد پردازش و سازماندهی قرار گرفته و معادله بیلان آبی برای آن تنظیم شد . براساس تجزیه و تحلیلهای صورت گرفته وضعیت کنونی مصرف آبهای سطحی در بخشهای مختلف ارزیابی شده و راهکارهای بهینه سازی بهره برداری بر این اساس پیشنهاد می گردد . براساس نتایج بدست آمده از این تحقیق حجم رواناب حاصل از نزولات جوی استان زنجان در حدود ۸۲۳۹ میلیون مترمکعب بوده و سالانه حدود ۲۳۷۵ میلیون مترمکعب آب از حوضه های آبخیز مناطق همجوار وارد استان می شود، پس بطور کلی حجم کل رواناب سالانه استان در حدود ۱۰۶۱۴ میلیون مترمکعب است که از این مقدار تنها حدود ۹۸۰ میلیون مترمکعب به مصارف شرب، کشاورزی و صنعت استا ن می رسد و در حدود ۵۶ درصد از حجم آن بدون استفاده ازدسترس خارج می شود . لذا با توجه به وجود۳/۷ میلیون مترمکعب پتانسیل آبهای سطحی، استان زنجان در زمینه توسعه استحصال و بهره برداری از این منابع و توسعه پایدار فعالیتهای کشاورزی از پتانسیلهای ارزشمندی برخورد ار است که می توان با سازماندهی بهره برداری از این منابع از طریق احداث سدهای مخزنی، ایستگاههای پمپاژ و بندهای انحرافی، ضمن رعایت حقوق بهره برداران پائین دست حوضه، از این منابع حیاتی بهترین و بهینه ترین استفاده را نمود.