سال انتشار: ۱۳۷۶

محل انتشار: دومین سمینار زمین لغزه و کاهش خسارتهای آن

تعداد صفحات: ۱۶

نویسنده(ها):

ابوالفضل کریمی مقدم – کارشناس ارشد زمین شناسی دانشگاه تربیت معلم
صدرالدین امینی – استاد و مدیر گروه زمین شناسی دانشگاه تربیت معلم تهران
مجید مختاری – کارشناسی ارشد گروه زمین شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شمال تهران

چکیده:

این روستا با مختصات جغرافیایی ۳۷ درجه و ۱۹ دقیقه شمالی، ۵۷ درجه و ۳۴ دقیقه شرقی در جنوب شرقی شهرستان بجنورد و زون زمین شناسی کپه داغ واقع شده است، با آب و هوای سرد کوهستانی و دره های عمیق که اکثرا گسله هستند. این روستا دارای ارتفاعی حدود ۱۶۰۰ متر از سطح دریا، و جمعیتی بالغ بر ۶۰۰۰ نفر است که محل احداث آن دره ای گسلی و V شکل با امتداد شمالی – جنوبی و رودخانه ای که در وسط آن جریان دارد، می ابشد.
دامنه شرقی این دره بعلت مخالفت شیبلایه ها با شیب دامنه پایدار است، و هیچگونه چشمه و گیاهی در این دامنه دیده نمی شود، در دامنه غربی عکس حالت فوق دیده می شود، و لیتولوژی آن شامل ماسه سنگهای زرد وقرمز رنگ با سیمان ضعیف دارای رپیل مارک و گراس بدینگ، همچنین تناوی از خاکهای سخت و مارن و رس، با شیب ۴۰-۳۰ درجه شرقی است. این دامنه متصل به ارتفاعات بوده و همین امر سبب بوجود آمدن چشمه های فراوان و نتیجتا رشد گیاهان زیادی شده است. در این دامنه اثراتی از زمین لغزشهای قدیمی به صورت گودافتادگیهای مقعر شکل دیده می شود.
پس از برداشتهای دقیق صحرایی و طمالعه سوابق زمین شناسی منطقه موارد ذیل در بروز زمین لغزش منطقه مورد مطالعه موثر تشخیص داده شدند:
۱ـ موافق بودن شیب لایه ها (۴۰-۳۰ درجه شمال شرقی و امتداد شمالغربی – جنوبغربی) با شیب تند دامنه دره
۱-۲ـ هم شیب بودن حرکت آبهای زیر زمینی با شیب لایه ها و شیب دامنه
۱-۳- وجود لایه های رس و مارن (پس از لغزش آثاری به صورت خطوط موازی بر روی رسها باقیمانده است)
۱-۴- شستشوی پاشنه دامنه توسط جریان ماندری رودخانه که تکیه گاه دامنه از بین رفته است.
۱-۵- ضخامت زیاد رسوبات آبرفتی منفصل
۱-۶- وقوع زمین لرزه در مدت کوتاهی قبل از لغزش
۱-۷- بارندگی زیاد درماههای فروردین و اردیبهشت سال ۱۳۷۱
۱-۸- اثر ریشه گیاهان که باعث عمیقتر شدن ترکها و شکافها شده است.
۱-۹- وجود کانی ژیپس در محل لغزش که ممکن است در اصر رشد باعث تشدید و عمیق تر شدن شکافها شود.
۱-۱۰- شیب بسیار تند دامنه که لغزش بر روی آن انجام گرفته است.