سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

حسین علیرضایی – عضو هیأت علمی مراکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان های همدان و فا
هادی نظرپویا – عضو هیأت علمی مراکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان های همدان و فا
منوچهر امیری – عضو هیأت علمی مراکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان های همدان و فا
علی اصغر فرهادی – عضو هیأت علمی مراکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان های همدان و فا

چکیده:

فرسایش آبکندی از فرایندهای مهم تخریب خاک است که در اقالیم مختلف سبب تلفات قابل ملاحظه خاک و تولیدمقادیر فراوان رسوب می شود . بر اساس تحقیقات انجام شده ، سهم تولید رسوب آن چندصد برابر فرسایش پاشمانی و سطحی است ( مورگان . (۱۹۸۶ ازآنجا که آبکندها حلقه ارتباطی بین بالا دست آبخیز به کانالهای انتقال آب در پایین دست آبخیز هستند،لذا ازطریق افزایش پیوستگی و ارتباط بخشهای مختلف آبخیز ، اثرات زیست محیطی این پدیده بسیار بیشتر خواهدبود . گرچه در سالهای اخیر تحقیقات وسیعی بر روی تاثیرات تغییر اقلیم و کاربری اراضی بر نرخ فرسایش آبی صورت گرفته، اکثر این تحقیقات به فرسایش سطحی ( شیاری و بین شیاری ) در اراضی زراعی پرداخته و بیشتر در سطح پلاتها انجام شده است ( پواسون و همکاران . (۲۰۰۳ درحالیکه در همین مدت تحقیقات ناچیزی درباره فرسایش آبکندی در مقیاسهای مختلف زمانی و مکانی صورت پذیرفته است . در ایران نیز تحقیقات کمی در این زمینه انجام شده است .
استان همدان در غرب کشور واقع شده که از شمال به استان های زنجان و قزوین ، از شرق به استان مرکزی واز جنوب به استان لرستان و از غرب به استانهای کردستان وکرمانشاه محدود می شود . مساحت آن ۱۹۴۳۲ کیلومتر مربع می باشد . آب و هوای این استان با وجود کوههای مرتفع، رودخانه ها وچشمه ساران فراوان و کوهستانی بودن قسمت اعظم استان متغیر بوده بصورتی که هوای دره های شمالی کوه الوند سرد و هوای بخش مرکزی و جنوبی استان ملایم می باشد . زمستانهای منطقه سرد و پر برف و باران و تابستانهای آن معتدل است . معدل بارندگی ۳۵ ساله
۳۰۱/۶۱ میلی متر، معدل حداکثر درجه حرارت ۲۱ ساله ۳۵ وحداقل آن -۱۱/۱۹ و دمای متوسط آن ۱۰/۷ درجه سانتیگراد است ومعدل متوسط رطوبت نسبی ۲۰ ساله ۵۴/۸۵ درصد می باشد و دارای ۱۳۰ روز دوره یخبندان می باشد . اقلیم منطقه بر اساس فرمول آمبرژه نیمه خشک سرد می باشد . وجود مناطق دارای فرسایش آبکندی و خسارات فراوان سالانه به ابنیه ،جاده ها، تخریب مزارع و مراتع، راههای ارتباطی و تولید رسوب برای مناطق پایین دست ضرورت تحقیق بر روی آبکندهای استان همدان را نشان می دهد، لذا بر این اساس می توان اهداف ذیل را مدنظر داشت . -۱ طبقه بندی اقلیمی مورفومتریک آبکندهای استان همدان -۲ تعیین پارامترهای عمده و مؤثر در تفاوت ویژگیهای آبکندهای استان همدان -۳ اولویت بندی آبکندهای استان از نظر میزان خسارت و اقدامات کنترلی -۴ تعیین علل عمده ایجاد آبکندها در استان همدان