سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: نهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

زینب سبزی – دانشجوی کارشناسی ارشد رشته اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز
حسن پاک نیت – استادیار بخش زراعت و اصلاح نباتات

چکیده:

به منظور شناسایی و انتخاب ژنوتیپ های مقاوم به خشکی، تعداد ۲۵ ژنوتیپ گندم نان در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با ۳ تکرار و در دو شرایط دیم و آبیاری مطلوب در ایستگاه تحقیقات مرکز تحقیقات کشاورزی استان ایلام، واقع در شهرستان شیروانچرداول در پاییز ۱۳۸۳ مورد آزمایش قرار گرفتند . با توجه به همبستگی معنی دار شاخص های کمی مقاومت به خش کی میانگین بهره وری (MP)، میانگین هندسی بهره وری (GMP)، شاخث تحمل به تنش (STI) و شاخص تحمل (TOL) با عمل کرد دانه در هر دو شرایط آزمایش، این شاخص ها برای تعیین ارقام مقاوم به خشکی مناسب تشخیص داده شدند . تنها شاخص فیزیولو ژیک بررسی شده در این آزمایش میزان نسبی رطوبت برگ پرچم (RWC) بود . همبستگی معنی دار این صفت با عمل کرد دانه در هر دو شرایط آزمایش، نشان دهن ده رابطه نزدی ک و مستقیم این صفت فیزیولو ژیک با عمل کرد دانه است . در شرایط آبیاری مطلوب هم شاخص های کمی یاد شده همبستگی مثبت و معنی دار در سطح ۱% با عملکرد دانه نشان دادند . در شرایط دیم نیز همه شاخص ها غیر از شاخص کمی TOL (r = −۰٫۵۲,p〉>0.05) همبستگی معنی دار و مثبتی با عمل کرد دانه نشان دادند . گزینش ژنوتیپ ها ی دارای مقادیر بالای شاخص های کمی MP ،GMP و STI و صفت RWC و دارای مقادیری پایین شاخص کمی TOL در افزایش عملکرد دانه در شرایط دیم بسیار موثر خواهد بود . بین صفت RWC و شاخص های کمی STI ،MP ،GMP و TOL در شرایط آبیاری مطلوب همبستگی معنی دار و مثبت در سطح ۱% دیده می شود . در شرایط دیم غیر از شاخص کمی TOL (0/05<p و r=-0/34) همه شاخص های دیگر همبستگی مثبت و معنی داری را در سطح ۱% با صفت RWC نشان دادند. بر اساس معیارهای فوق ژنوتیپ شماره ۱۵ (HD2169) مقاومترین ژنوتیپ آکوا حساس ترین ژنوتیپ نسبت به تنش رطوبتی می باشند. تجزیه خوشه ای برای گروه بندی ژنوتیپ ها از نظر مقاومت به خشکی با توجه به شاخص های کمی مقاومت به خشکی و همین طور بر اساس عمل کرد دانه و صفت RWC در دو محیط، ژنوتیپ ها را در ۷ گروه مجزا قرار داد.