سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: همایش خاک، محیط زیست و توسعه پایدار

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

حسین بشارتی – عضو هیئت علمی دانشگاه زنجان
ناهید صالح راستین – دانشیار گروه مهندسی علوم خاک دانشگاه تهران
علیرضا فلاح – عضو هیئت علمی دانشگاه محقق اربیلی

چکیده:

آهن یکی از عناصر ضروری و کم مصرف مورد نیاز گیاهان بوده و از فراوان ترین عناصر پوسته زم ین بشمار می رود. باوجود مقادیر فراوان آهن در خاک و مقدار بسیار کم مورد نیاز گیاه، کمبود آن در اکثر خا ک ها، بویژه خاک های آهکی اتفاق می افتد ( ١٠) pH خاک مهمترین عامل موثر بر قابلیت جذب آهن میباشد( ٥). رقابت یون (۲+)Ca با Fe(+2) برای جذب توسط عوامل کلات کننده، تولید یون بیکربنات در نتیجه واکنش CO2 و آهک و متعاقبا" افزایش pH محلول خاک، و کاهش احیائ Fe(+3) به Fe(+2)به علت pH بالای بافتهای گیاهی از جمله مکانیس مهایی هستند که در خا کهای آهکی باعث بروز کلروز آهن در گیاهان می شوند( ١٠ ). یکی از رو شهای رایج مقابله با کمبو د آهن استفاده از ترکیبات شیمیایی حاوی این عنصر می باشد، اما به لحاظ قیمت فزاینده این ترکیبات و در نظر گرفتن مسائل زیست محیطی ناشی از کاربرد آنها، استفاده از راه حل های بیولوژیک در تامین عناصر موردنیاز گیاه از جمله آهن، و اتخاذ شیوه های نوین مدیریت مبتنی بر حفاظت سیستم زنده خاک، همواره مدنظر بسیاری از کارشناسان بوده است . در بسیاری از بررسی های انجام شده استفاده از مواد اسیدزا ( گوگرد و …) با کاهش موضعیpH خاک، افزایش قابلیت جذب عناصر غذایی (۲، ۱، ۳، ۴، ۶ و ۸)ازجمله آهن ورفع کلروز در گیاهان را بدنبال داشته است(۳، ۴و۷)گوگرد اقتصادی ترین و رایج ترین مواد اسیدزا بشمار می رود ( ١٠ ). استفاده از گوگرد ،وقتی موثر و نتیجه بخش خواهد بود که به مقدار کافی در خاک اکسید گردد تا بتواند اثرات مفید خود در افزایش قابلیت جذب عناصر ازجمله آهن را بروز دهد ( ٩و ١١ ). با عنایت به آهکی بو دن اکثر خاک های ایران، فراوانی و ارزانی گوگرد در کشور و نیز ناکافی بودن جمعیت میکروارگانیسم های اکسیدکننده گوگرد در اکثر خاک ها، در تحقیق حاضر امکان استفاده از گوگرد و باکتریهای تیوباسیلوس، به عنوان یک را هحل بیولوژیک، جهت افزایش قابلیت جذب آهن خاک و تامین آهن مورد نیاز ذرت بررسی گردید.