سال انتشار: ۱۳۷۷

محل انتشار: نهمین سمینار کمیته ملی آبیاری و زهکشی

تعداد صفحات: ۱۶

نویسنده(ها):

اسماعیل فیله کش – دانشجوی کارشناسی ارشد مرتعداری – دانشگاه تربیت مدرس (نور)

چکیده:

عملیات احیاء و اصلاح مناطق کویری و بیابانی که از اهداف طرح کویر زدایی بشمار می رفت در منطقه برآباد (۴۵ کیلومتری جنوب غربی سبزوار) در اراضی شور و قلیا از سال ۱۳۷۱ آغاز شد.
عدم تامین آب برای آبیاری بوته ها، در زمان مناسب، سبب عدم استقرار بوته های کشت شده گردید.
عبور از رودخانه فصلی کالشور از محدوده اجرای طرح و وجود سیلابهای با دبی بالا (۲۵۰-۵۰ متر مکعب در ثانیه) و نیز کیفیت متغیر آن (۴۶ ds/m تا EC=4 ) از مواردی بود که انگیزه استفاده از سیلاب را در عرصه تقویت نمود، بنابراین بهترین زمان های بهره برداری سیلاب که بتواند مورد استفاده طرح قرار گیرد بررسی شد. سیلاب با احداث یک بند انحرافی از روی کالشور وارد عرصه کار اجرائی شده و در روی شیارهای حفر شده با گاوآهن به فاصله هر ردیف ۱۰-۷ متر از یکدیگر که در آنها بوته کاری Atriplex canscens انجام گرفته هدایت وپس از مشروب نمودن ، آب اضافی از عرصه خارج و دوباره وارد مسیر اصلی کالشور می گردد.
در این بررسی ضمن بیان خصوصیات اقلیمی، توپوگرافی ونیز شرایط خاک منطقه به لزوم و دشواریهای کار در چنین مناطقی اشاره شده و با توجه به اثراتی که سیلاب در عرصه از خود باقی می گذارد به تنگناهای موجود برای بهره برداری از آن می پردازد . برای ارائه یک مدل کاری برای نقاط مشابه با توجه به اینکه عملیاتاجرایی در این عرصه به بیش از ۲۰۰۰ هکتار بالغ گردیده و تغییراتی که در اکوسیستم منطقه بوجود آمده، مثلا (تولید از ۱۰-۰ به ۶۰۰-۴۰۰ کیلوگرم رسانده)، در نگاه اول موفقیت این طرح را نشان دهد، لازم است که پژوهشهای دراز مدتی در زمینه اثرات آب و خاک و گیاه در چنین عرصه هایی انجام گرفته تا بتوان ازنتایج آن با اطمینان بیشتری برای احیاء و اصلاح اراضی شور و قلیا در سطح کشور استفاده نمود.