سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: نهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

سیدمحسن حسام زاده حجازی – استادیار موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع
مهدی ضیائی نسب – کارشناس ارشد موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع

چکیده:

جنس Hedysarum از خانواده Fabaceae با نام فارسی خار ترنجبین یا اسپرسی و نام انگلیسی sweet vetch در ایران حدود ۱۸ گونه گیاه علفی چند ساله علوفه ای دارد . در این تحقیق سه گونه H. criniferum ، H. Coronarium و H. Kopetdaghi با استفاده از روش رنگ آمیزی با هماتو ک سیلین، و سیستم آنالیز تصویری موردمطالعه کاریوتیپی قرار گرفتند . برای این منظور پس از کشت و جوانه زنی بذور، از مریستم انتهایی ریشه برای مطالعات کروموزومی استفاده گردید . نتایج حاصل نشان داد که تعداد کروموزوم پایه (x) در هر سه گونه x=8 می باشد. بر این اساس دو گونه H. coronarium و ، H. criniferum با فرمول کاریوتیپی ۷m+1sm دیپلوئید و دارای تعداد کروموزوم ۱۶=۲n=2x بودند و گونه ، H. kopetdaghi، با فرمول کاریوتیپی ۱۶m ، تتراپلوئید و دارای تعداد کروموزوم ۳۲=۲n=4x بود. از بین گونه های مورد مطالعه در دو گونه H. criniferum و H. kopetdaghi دو جفت کروموزوم ماهواره دار مشاهده شد . براساس نتایج بدست آمده گونه H. criniferum در مقایسه با دو گونه دیگر از بیشترین VRC یا متوسط طول کروموزوم (۵/۴۷ میکرون) برخوردار بود . از لحاظ وضعیت تقارن و تکامل کاریوتیپی هر سه گونه وضعیت مشابهی را نشان دادند و با استقرار در کلاس ۱A، از متقارنترین و در عین حال ابتد ائی ترین کاریوتیپ برخوردار بودند . وجود کروموزوم های با تیپ متاسانتر یک در فرمول کاریوتیپی گونه های فوق بیانگر شدت تقارن درون کروموزومی در آن ها بود. میزان A1 و A2 درگونه H. coronarium به ترتیب برابر ۰/۲۱ و ۰/۱۱ و ۴۳/۹۶=TF% و DRL=4/20 بود. میزان A1 و A2 در H. criniferum به ترتیب برابر ۰/۲۰ و ۰/۱۰ و ۴۲/۰۹=TF% و ۴/۱۲=DRL بود . میزان A1 و A2 در H. kopetdaghi برابر ۰/۱۵ و ۴۴/۶۶=TF% و ۳/۴۰=DRL بود.