سال انتشار: ۱۳۸۸

محل انتشار: اولین کنفرانس بین المللی مدیریت منابع آب

تعداد صفحات: ۸

نویسنده(ها):

الهام دم شناس – دانشجوی کارشناسی ارشد رمین شناسی زیست محیطی، دانشکده علوم زمین دانشگ
بهناز دهرآزما – استادیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود
محمود صادقیان – استادیار دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود
علی عسکری – کارشناس ارشد زمین شناسی اقتصادی، سازمان زمین شناسی شمال شرق کشور

چکیده:

بخش شمالی بصیران دارای قنات‌های متعددی است. سفره این قنات‌ها کوچک و گاه محصور بین ارتفاعات منطقه می‌باشند. توده نفوذی طلادار هیرد، که در حال حاضر مراحل اکتشاف نهایی آن صورت می گیرد، ارتفاعات و سنگ‌های عمده منطقه را شامل می‌شود. کانه‌های فلزی کانسارساز عمدتاً شامل کانیهای سولفیدی است که کیفیت آب منطقه را تحت تأثیر قرار می‌دهند. آب قنات‌ها دارای کیفیت نامطلوب و طعم نامناسب است و با توجه به استفاده شرب این آب‌ها، بیماری اسهال در انسان و حتی چهارپایان اهلی به وفور یافت می‌شود. در این تحقیق به بررسی میزان تأثیرگذاری کانسار طلای هیرد و کانه‌زایی مرتبط با آن، بر غلظت سولفات، نیترات، کلر، سدیم و منیزیم در آب قنات‌های این منطقه، پرداخته شده است. بدین منظور از آب ۶ قنات (قنات‌های هیرد، رحیمی و شورابه در شرق و قنات‌های بصیران، همت‌آباد و نوری در غرب) نمونه‌برداری گردید و غلظت آنیون‌ها و کاتیون‌ها با حدود استاندارد در آب آشامیدنی مقایسه شده است. میزان سولفات در قنات‌های همت‌آباد، رحیمی، هیرد، نوری، شورابه و بصیران به ترتیب ۲/۱۲، ۴/۹، ۳/۹، ۷/۶، ۷/۵ و ۸/۴ برابر استاندارد می‌باشد. غلظت نیترات و منیزیم در آب همه قنات‌ها کمتر از حداکثر مجاز است. غلظت کلر نیز از ۶/۸۲۳ میلی‌گرم بر لیتر در قنات شورابه تا ۵/۲۲۳۶ در قنات همت‌آباد تغییر می‌کند. غلظت سدیم در قنات‌های بصیران، شورابه، نوری، رحیمی، هیرد و همت‌آباد به ترتیب ۴/۵، ۱/۶، ۱/۷، ۲/۹، ۸/۹ و ۱۴ برابر حداکثر مجاز در آب آشامیدنی می‌باشد. مقایسه این نتایج با غلظت محدودکننده آنیون‌ها و کاتیون‌ها در آب کشاورزی نیز، فاصله فاحشی (در میزان سولفات، کلر و سدیم) نشان می‌دهد.