سال انتشار: ۱۳۸۱

محل انتشار: پنجمین همایش بین المللی سواحل، بنادر و سازه های دریایی

تعداد صفحات: ۳

نویسنده(ها):

عبادالله قنبری – دانشگاه تبریز دانشکده فنی گروه مهندسی عمران و نقشه برداری
حسن افشین – دانشگاه صنعتی سهند دانشگاه فنی گروه مهندسی عمران

چکیده:

تشریح سیستم رودخانه یکی از موضوع های مهم در تحلیل بهتر مسائل هیدرولوژی و مدیریت منابع آب پروژهای آبی است. فلات آذربایجان قسمت بزرگی از فلات ایران است که به شکل مثلثی منطقه ای واقع بین جلگه بین النهرین تا دریای خزر و قفقاز را در بر میگیرد. مساحت این فلات حدود ۱۱۰۷۶۴ کیلومتر مربع می باشد. حدود ۷۰ درصد آن را نواحی کوهستانی، دریاچه ها و زمین های غیر قابل استفاده و ۳۰ درصد آنرا اراضی قابل بهره برداری زراعی تشکیل میدهد.
منطقه آذربایجان دارای رودخانه های دائمی متعددی است که در سه حوضه آبریز دریاچه خزر (رود ارس و شعبه های فراوان آن و رودخانه قزل اوزن)، خلیج فارس و دریای عمان (حوضه آبریز زاب کوچک) و بالاخره دریاچه ارومیه جریان دارند. حوضه دریاچه ارومیه در شمال غربی ایران قرار گرفته و آبهای قسمتی از استانهای آذربایجان شرقی و غربی را شامل می شود. وسعت حوضه حدود ۵۲۰۰۰ کیلومتر مربع میباشد که از این میزان ۹۰۰۰ کیلومتر مربع آن را مناطق مسطح و دشت ها و ۳۵۲۰۰ کیلومتر مربع آن را نواحی کوهستانی و بقیه را دریاچه ارومیه و باتلاق های حاشیه ای آن تشکیل می دهد. طول دریاچه حدود ۱۳۵ تا ۱۵۰ کیلومتر، عرض آن ۱۵ تا ۵۰ کیلومتر، مساحت آن در مواقع پرآبی ۶۰۰۰ و در ایام کم آبی ۴۷۵۰ کیلومتر مربع و حجم آبی آن بین ۲۳ تا ۲۴ میلیارد متر مکعب میباشد. دریاچه ارومیه یکی از بزرگترین دریاچه های سح زمین بوده و با دارا بودن ۲۲۰ تا ۲۸۰ گرم در لیتر از املاح مختلف بصورت محلول در ردیف یکی از مهمترین دریاچه های فوق اشباع (Hypersaline) از نمک محسوب میشود که در یک حوضچه تکنونیکی و سوبسیدانس یا فرونشست کم عمق در فلات آذربایجان تشکیل یافته است. وزن مخصوص آب دریاچه حدود ۱/۱۵۵ گرم بر سانتیمتر مکعب می باشد که در مواقعی که سطح آب بالا است به ۱/۱۳۳ کاهش می یابد.