سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: چهارمین کنفرانس ملی مهندسی صنایع

تعداد صفحات: ۱۷

نویسنده(ها):

مهدی صارمی پور – مشاور و مسؤول GIS شهرداری قم
محمدتقی اسدی – کارشناس GIS شهرداری قم
مسعود تدین – سرپرست برنامه ریزی و کنترل پروژه شرکت پتروپارس

چکیده:

شهر , سکونتگاه اصلی جوامع صنعتی به حساب می آید . شهر محل کـار , تحـصیل , اسـتراحت و تفـریح شهروندان است . جوامع شهری کنونی , برخلاف سکونتگاه های ساده و کوچک گذشـته کـه تـشخیص نیازها و تجزیه و تحلیل مسائل شان به صورت شهودی و باصطلاح دستی امکـان پـذیر بـود , سـاختار پیچیده ای دارند و لازمه مدیریت آنها استفاده از ابـزار نیرومنـدی جهـت جمـع آوری , ذخیـره و آنـالیز انبوهی از اطلاعات است , مزید برآن شهرهای بزرگ ایران و عمدتاً مراکز استان ها , به دلایل مختلـف از جمله برخورداری از مرکزیت اقتـصادی , صـنعتی و اجتمـاعی ویـژه بـه نحـو بـی رویـه ای در حـال گسترش اند و ساماندهی و برنام ه ریزی توسعه آنها فرآیند پیچیده ای است که مستلزم استفاده از ابـزار وفن آوری مناسب جهت مدیریت داده ها ی گوناگون و حج یم است . سیستم اطلاعات جغرافیایی ( GIS ) فنآوری لازم جهت این مهم به شمار می روند . به عبارت دیگر ) ) GIS نگهداری و ذخیره , طبقه بنـدی و تجزیه تحلیل انبوه داده های مرتبط به شهرها را ممکن می سازد . در یک شهر , انبوهی ازعوارض و پدیده های مکانی با ویژگی های متعـدد توصـیفی و رقـومی وجـود دارد . به کارگیری این داده ها که به صورت نقشه ها و داده های مرتبط بـا مکـان هـستند بـا روشـهای سنتی بسیار وقت گیر و پرهزینه است . بیشتر پدیده های درون شهرها مرتبط به عـوارض مکـانی مـی باشند . که شکل و موقعیت مکانی آنها از یک طرف و ویژگی های توصیفی – رقومی آنها از طرف دیگر حائز اهمیت است ( کاربری املاک , موقعیت و مشخصات خیابان ها , پارکها و …..) سیستم های اطلاعـات جغرافیایی , موقعیت و شکل این پدیده ها را به صورت نقشه و ویژگیهای هریـک را بطـور تلفیقـی بـه صورت داده های توصیفی – رقومی ذخیره و دسته بند ی کرده و ابزار بهنگام سازی و پردازش سـری ع و دقیق آنها را در اختیار میگذارند این ابزار و پردازشـی کـه بـه کمـک آنهـا صـورت مـی گیـرد , مبنـا و راهگشای تجزیه و تحلیل هایی است که مدیران و طراحان توسعه شهر را در نگهداری , تـصمیم گیـری های اقتصادی و برنامه ریزی شهری یاری می دهد . در این مقاله ضـمن معرفـی سیـستم هـای اطلاعـات جغرافیـایی، دامنـه عملکـرد، مراحـل اسـتقرار و پیاده سازی، انواع مدلسازی، به عنوان مطالعه موردی پیاده سازی اطلاعات شبکه خطوط لولـه زیرزمینـی شهر قم QUPNIS که به صورت پایلوت انجام شده است، ارایه شده است .