سال انتشار: ۱۳۷۵

محل انتشار: دومین همایش ملی بیابان زایی و روشهای مختلف بیابان زدایی

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

محمدرضا ثروتی – استادیار دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم زمین، گروه جغرافیا

چکیده:

یک سوم خشکی های سطح کره زمین را مناطق خشک و نیمه خشک تشکیل می دهند که بخش عظیمی از کشور ما نیز جزو آن می باشد. پژوهشگران علوم زمین از دیرباز به بررسی ومطالعه این مناطق پرداخته اند و هر کدام نقطه نظرها و معیارهای خود را در تعریف و تبیین بیابان اعمال نموده اند. این نقطه نظر ها باید با یکدیگر مقایسه شوند تا بتوان به یک برداشت و نتیجه واحد نائل آمد. همانطور که گابریل در سال ۱۹۷۸ اظهار داشته است ژئومرفولوگ ها در این رابطه می توانند نقش مهمی داشته باشند. در این راستا بایدبر رویاشکال ، فرایندها و فقدان آب کافی در بیابان تاکید بشود.
بیابان ها بخش هایی از سطح کره زمین می باشند که در آنهخا شرایط آب و هوایی خاص، نزولات جوی کم و بالنتیجه جریان آب کم و یا قفدان جریان آب، تشکیل و تکوین اشکال ناهمواریهای کاملاً مشخصی را سبب می شود. به طور کلی ساختمان توپوگرافی بیابان ها دو تیپ عمده تقسیم می شود بیابانها سپری و پلاتفرمی ، بیابان های با ساختمان های کوهستانی و حوضه های رسوبی واقع بین آنها. اغلب بیابانهای ایران از نوع دوم می باشند. اجزاء تشکیل دهنده بیابانی کوهستان، شامل پدیمنت (سردشت)، مخروط افکنه های بهم پیوسته (بهادا) و کویر هستند، که با تغییرات کم و بیش درباره بیابان های ایران نیز صدق می کنند. علاوه بر این ، اشکال تپه های ماسه ای نیز در زمره اشکال بیابانی می باشند.