سال انتشار: ۱۳۸۱

محل انتشار: یازدهمین سمینار کمیته ملی آبیاری و زهکشی

تعداد صفحات: ۱۲

نویسنده(ها):

مهدی پناهی – عضو هیأت علمی موسسه تحقیقات خاک و آب.

چکیده:

بهره وری از منابع آب و استفاده بهینه از آن در کشاورزی و ایجاد شرایط کشاورزی پایدار به دلیل کمبود منابع آب و اقلیم های خشک و نیمه خشک کشور عنایت و توجهی بیش از پیش را می طلبد . بررسی امکان کاهش آب مصرفی در کشت های رایج مناطق مختلف و همچنین بررسی امکان جایگزینی کشت های مشابهبه منظور بالا بردن کارآیی مصرف آب(water use efficiency (WUE)) از اولویت های امور تحقیقاتکشاورزی کشور می باشد . در این راستا تأثیر رژیم های مختلف آبیاری با توجه ویژه به کم آبیاری که در آن برنامه آبیاری بر اساس مقادیر متفاوت تب خیر تجمعی از تشت تبخیر تنظیم شده بود، در منطقه اردکان یزد طی سالهای ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۰ مورد بررسی قرار گرفت . رژیم های آبیاری مختلف در قالب ۸ تیمار بصورت زیر منظور گردید: تیمارهای I1تا I4 به ترتیب آبیاری پس از ۹۰، ۱۲۰، ۱۵۰ و ۱۸۰ میلیمتر تبخیر تجمعی از تشت تبخیر، تیمارهای I5 و I6 به ترتیب آبیاری پس از ۱۵۰و ۱۸۰ میلیمتر تبخیر تجمعی از تشت تبخیر تا چین اول و از آن به بعد آبیاری پس از ۱۲۰ میلیمتر تبخیر تجمعی از تشت، تیمارهای I7 و I8 آبیاری پس از ۱۲۰ میلیمتر تبخیر تجمعی تا چین اول و ا زآن به بعد به ترتیب آبیاری پس از ۱۵۰ و ۱۸۰ میلیمتر تبخیر تجمعی از تشت تبخیر منظور شد. بر اساس نتایج دو سال اجرای آزمایش، تیمار I4 به میزان ۹/۲ کیلوگرم علوفه تر به ازای هر متر مکعب آب خالص مصرفی دارای بالاترین کارآیی مصرف آب بود. میزان آب خالص آبیاری مصرف شده در این تیمار ۶۰۰۰ متر مکعب در هکتار بود. در مقابل تیمار I1 با مصرف ۹۵۰۰ متر مکعب آب خالص دارای پائین ترین کارآیی مصرف آب به میزان ۶/۸ کیلوگرم در متر مکعب علوفه تر بود. عملکرد علوفه تر و خشک تیمار I5 بترتیب ۲۴/۹ و ۶/۶ تن در هکتار در سال ۱۳۷۹ و ۱۸/۲ و ۴/۵ تن در هکتار در سال ۱۳۸۰ بود. میانگین کارائی مصرف آب این تیمار ۸/۹ کیلوگرم در متر مکعب و میزان مصرف آب آن حدود ۷۵۰۰ متر مکعب بود.