سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: اولین همایش تخصصی مهندسی محیط زیست

تعداد صفحات: ۵

نویسنده(ها):

حکیمه استوارزاده –
محسن جلالی –

چکیده:

مواد آلی محلول در کود دامی می¬توانند به عنوان لیگاندهای آلی، کمپلکس¬های محلول با فلزات سنگین در خاک تشکیل دهند. علاوه بر این کاربرد کود دامی ممکن است باعث تغییر توزیع فلزات در میان اجزاء مختلف خاک گردد و بدین ترتیب حرکت فلزات را تحت تأثیر قرار دهد. به منظور درک بهتر حرکت عناصر روی، سرب، کادمیوم، مس و نیکل به¬وسیله لیگاندهای آلی محلول در کود دامی، آزمایش¬های ستونی بر روی ستون¬هایی از جنس پیرکس از چند نمونه خاک آلوده در استان همدان به اجرا درآمد. ستون¬های خاک با عصاره ۱:۲۰ کود گوسفندی آبشویی شدند. آبشویی ستون¬ها در شرایط اشباع انجام گرفت.. پس از اتمام دوره آبشویی، خاک درون ستون¬ها خارج شده و عناصر سنگین آن با استفاده از روش عصاره¬گیری دنباله¬ای تسیر (۱۹۷۹) به شش جزء تفکیک شده و با دستگاه جذب اتمی قرائت شدند[۱۹].
به طور کلی در بیشتر خاک¬ها و بیشتر عناصر، مقدار عناصر در جزء تبادلی، پس از آبشویی با عصاره کود کاهش یافت. کاهش عناصر در جزء تبادلی ممکن است به سبب آبشویی شدن این عناصر از ستون خاک در اثر تشکیل کمپلکس با لیگاندهای آلی و یا حرکت این عناصر از جزء تبادلی به جزء پیوند با ماده آلی باشد. همان¬طور که انتظار می¬رفت در بیشتر خاک¬ها پس از آبشویی با عصاره کود، مقدار عناصر سنگین در جزء پیوند با ماده آلی افزایش یافت که این به دلیل مقدار زیاد مواد آلی در کودها است و چون مواد ماده آلی دو جنبه متفاوت داشته (در برخی موارد باعث افزایش تحرک و در بعضی موارد کاهش تحرک را باعث می¬شود ممکن است پیوند قوی با عناصر سنگین تشکیل داده و قابلیت تحرک و فعالیت این عناصر را کم کند و به مرور زمان در اثر تجزیه ماده آلی مقداری از عناصر سنگین را آزاد کند. بنابراین احتمال آلودگی خاک¬ها وگیاهان پرورش¬یافته در این خاک¬ها پس از افزایش کود کم می¬شود و می¬توان از عصاره کود گوسفندی برای پالایش خاک¬های آلوده به عناصر سنگین استفاده کرد.