مقدمه

افزايش جمعيت انسان ها در سراسر نقاط جهان و به تبع آن افزايش غذاي مورد نياز آنها و ايجاد رفاهي نسبي سبب تغيير و تحولات بيشتري در طبيعت شده است که مهار آب هاي سطحي به وسيله انواع سدها و به خصوص سدهاي مخزني از جمله اين تغييرات مي باشند (١٩٩٩ ,ICOLD). رسوب گذاري در مخازن سدها از جمله مسائل مهم و حياتي مي باشد که بايد در زمينه بهره برداري و بحث عمر مفيد مخزن سد مد نظر قرار گيرد. سالانه بين ٠.٥ تا ١ درصد حجم ذخيره مخازن در سرتاسر دنيا در اثر رسوبگذاري در آنها از بين مي رود (١٩٩٢ ,and Yoon ١٩٨٧ ,Mahmood). در جوامع پيشرفته بر اثر افزايش جمعيت و در خطر قرار گرفتن محيط زيست و افزايش نرخ فرسايش خاک ، مخازن سدها با سرعت بيشتري پر مي گردند.

بر اساس گزارش کميته  بين – المللي سدهاي بزرگ بيشتر از ٤٥٠٠٠ سد بزرگ در دنيا وجود دارد و با اين حجم رسوب گذاري سالانه بايد ٢٠٠ تا ٤٥٠ سد ساخته شود تا اين حجم از دست رفته جايگزين گردد که اين خود هزينه اي بالغ بر ٢.٥ ميليارد دلار خواهد داشت          Rudney) (١٩٩٩ ,and ICOLD ٢٠٠٥ ,White. بنابراين با توجه به روند رو به رشد رسوب گذاري در مخازن و از طرف ديگر کمبود مناطق مناسب براي ساخت و ايجاد سدهاي جديد رسوب زدايي از مخازن و کنترل رسوبات در آنها از اهميت ويژه اي برخوردار است . براي نشان دادن پيامدهاي مخرب پديده رسوب گذاري در پروژه هاي زيربنايي صنعت آب و سرمايه هاي مـلي کافي است يادآور شويم کههر ساله بالغ بر ١١٠ ميليون مترمکعـب ازگنجايش مخازن در دست بهره برداري کشور در اثر    رسوب گذاري از دست مي رود.

افـت گنجايش ساليانه در مخازن سدهاي ايران به طور متوسط حدود ٠.٧ درصد ميباشد که بين ٠.٢ درصد در مخزن لار تا ٢ درصد در مخزن سفـيد رود و ٢.٨ درصد در مخزن کارده متغـير است (سومين همايش سد سازي، ١٣٧٦). به طور کلي دو روش جهت کنترل رسوبات در مخازن وجود دارد که در اين تحقيق تحت نام هاي “روش هاي پيشگيرانه ” و “روش هاي درماني ” آورده مي شوند.