سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: نهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

علی سپهری – استادیار گروه زراعت واصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا

چکیده:

در میان عوامل محدود کننده رشد و نمو گیاهان زراعی کمبود آب بعنوان مهم ترین عامل محیطی شناخته شده است . در این رابطه پژوهشگران برای تهیه ارقام مقاوم به خش کی، انتخاب در شرایط تنش مصنوعی و استفاده از شاخص های فیزیولو ژیک را توصیه نموده اند . بدین منظور آزمایشی بصورت ف اکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سال زراعی ۸۴-۸۳ با کاشت ارقام گندم مناسب برای مناطق معتدله و سردسیری در مزرعه پژوهشی دانشگاه بوعلی سینا به اجرا در آمد. تنش رطوبتی در گیاهان بصورت موقت در مرحله رویشی (ساقه رفتن) اعمال شد . صفات فیزیولو ژیک مورد بررسی شامل اندازه گیری کربوهیدرات محلول برگ ، مقدار کلروفیل، پرولین و رطوبت نسبی برگ بود. نتایج حاصل از آزمایش نشان داد بیشترین کربوهیدرات محلول برگ در رقم MV17 و رقم طوس به ترتیب معادل ۵۶/۳۷ و ۵۴/۳۵ میلی گرم در گرم ماده خشک تجمع یافته است و کمترین مقدار به رقم الوند معادل ۴۲/۴۱ میلی گرم در گرم ماده خشک برگ تعلق داشت . اثر رقم و تنش کمبود آب از لحاظ تجمع کربوهیدرات های محلول برگ در سطح ٥ درصد معنی دار بود . گیاهانی در معرض تنش ، نسبت به گیاهان بدون تنش (شاهد) از کربوهیدرات بیشتری در برگ برخوردار بودند . تنش کمبود آب بطور متوسط سبب افزایش ۴/۳۹ میلی گرم در گرم ماده خشک کربوهیدرات محلول برگ در ارقام مختلف شد . ارقام نوید و الوند در شرایط تنش کمترین تغییرات را از لحاظ مقدار کربوهیدرات محلول برگ نسبت به شرایط بدون تنش داشتند . بین ارقام از لحاظ تجمع مقدار پرولین برگ تفاوت معنی دار در سطح ٥ درصد وجود داشت. بیشترین پرولین برگ متعلق به رقم MV17 و کمترین مقدار به رقم الوند تعلق داشت . تنش آب بطور متوسط سبب افزایش ۳/۳۳ میکرومول بر گرم پرولین بر اساس وزن تر برگ شد . همچنین بین ارقام مختلف از لحاظ مقدار کلرفیل برگ تفاوت معنی دار وجود داشت و تنش کمبود آب ، سبب کاهش مقدار کلروفیل برگ گردید ولی مقدارکاهش در ارقام مختلف یک سان نبود ، بیشترین کاهش کلروفیل در شرایط تنش در رقم الوند و طوس ملاحظه شد.