سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: ششمین همایش علوم و فنون دریایی

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

جلیل سبک آرا – پژوهشکده آبزی پروری آبهای داخلی بندرانزلی
مرضیه مکارمی –
سیامک باقری –

چکیده:

راسته آنتن منشعبان (Cladocera) از رده آبشش پایان ازجمله مهترین زئوپلانکتونها و منابع غذایی ماهیان ولاروهای آنان شمرده می شود. از این راسته خانواده Polyphemidae در دریای خزر بیشترین جمعیت را دارد. اکثر گونه های این خانواده در تابستان همزمان با رشد لاروماهیان و اوایل پاییز به حداکثر جمعیت خود رسیده و بیشترینپراکنش آنها در لایه های بین سطح تا ۲۵ متر بوده، بندرت در اعماق ۵۰ متر دیده شده و در اعماق بالاتر از ۱۰۰ متر اصلاًمشاهده نمی گردند. در راستای افقی نیز جعیت پلی فیده ها از سمت مناطق ساحلی بطرف نواحی مرکزی تر کاهش می یابد. پلی فمیده های حوضه جنوبی دریای خزر در طی پروژه های هیدرولوژی و هیدروبیولوژی دریای خزر در سال ۱۳۷۵و هیدرولوژی و هیدروبیولوژی دریای خزر اعماق کمتر از ۱۰ متر درسال ۱۳۷۸ شناسایی جداسازی و عکسبرداری گردیدند. در ترکیب زئوپلانکتونی این دریا ۲۵ گونه بومی شناسایی شده که سهم پلی فمیده ها در آن ۱۶ گونه بوده و بیشترین گسترش آنها مربوط به گونه های polyphemus، exigus podon polyphemoides، Cercopagis pengoi و podonevadne trigona بوده است. با ورود شانه دار منمیوپسیس لیدی (Mnemiopsis leidyi) که برای اولین بار در آبان ۱۳۷۸ وسواحل شرقی خزر مرکزی (سواحل ترکمنستان و قزاقستان) دیده شد سریعا اکوسیستم دریای خزر را تحت تاثیر قرر داد، زیر این موجود دارای رقابت غذایی بر سر زئوپلانکتونها با کیلکا ماهیان بوده علاوه بر آن این شانه دار از تخم ولاروماهیان نیز تغذیه می کند، شکوفایی این شانه دار در دریای سیاه از مهمترین دلایل کاهش سریع جمعیت کیلکا و سایر ماهیان پلاژیک بوده است. این موجود توسط آب موازنه کشتیها به دریای خزر راه یافت. در حال حاضر از این خانواده فقط گونه های Podon polyphemodes و بندرت Polyphemus exigus در یک دوره کوتاه در اواخر فصل بهار مشاهده شده و از سایر گونه های این راسته جمعیتی در دریای خزر مشاهده نمی گردد.