سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: همایش جهانی شدن حقوق و چالشهای آن

تعداد صفحات: ۱۶

نویسنده(ها):

محمد روشن – استادیار پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی

چکیده:

اکنون با توجه به تبدیل جهان معاصر به دهکده کوچک و تأثیر اعضای آن از یکدیگر و آن که بر اساس شریعت اسلام، انسان جانشین برتر خدا در زمین و »خانواده « محل ایجاد، پرورش، تعالی و عروج اوست، امکان ج هانی شدن حقوق و یکی از تبعات آن که تاثیر و تاثر درحوزه «حقوق خانواده » است ؛ در این مقاله مورد بحث و کنکاش قرار گرفته است.
به نظر می رسد با توجه به اصول دوازدهم وسیزدهم قانون اساسی و قوانین اجازه رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیر شیعه در محاکم ( مصوب ۱۰ / ۵ / ۱۳۱۲ ) و رسیدگی به دعاوی مطروحه راجع به احوال شخصیه و تعلیمات دینی ایرانیان زرتشتی، کلیمی و مسیحی (مصوب ۳/ ۴/ ۱۳۷۲ مجمع تشخیص مصلحت نظام ) و اصل سی و چهارم قانون اساسی به عنوان حق دادخواهی عمومی به عنوان حقوق اساسی هر یک از سکنه ایران و مواد ۶، ۷، ۹۶۱ ، ۹۶۳ ، ۹۶۴ ، ۹۶۵ ، ۹۷۰ ، ۹۷۱ ، ۹۷۲ و ماده ۹۷۵ قانون مدنی و سایر مواد مربوط به تابعیت زوجین و فرزندان، نکاح، طلاق، نگاهداری و تربیت اطفال، ولایت قهری، قیومیت، نفقه و کنوانسیونهای مختلف بین المللی باید گفت ؛ فارغ از آنکه آیا اصولاً مقررات و اسناد بین المللی در جهت ایجاد ا ستیلا در حوزه حقوق خانواده بوده یا خیر، موانع حقوقی فراوانی برای جلوگیری از اعمال قانون خارجی وجود داشته و دارد، بنابراین اگر چه در سایر حوزه های حقوق، جهانی شدن حقوق می تواند ضمن پیامدهای مثبت و منفی به تضعیف حاکمیت ملی، اقتدار سیاسی و اقتصادی بینجامد، ول ی با ملاحظه مواد قانونی و مداقه در آنها، این تاثیر در حوزه حقوق خانواده تا حدود زیادی ممکن نیست.
اما از سوی دیگر در طولانی مدت تغییر تدریجی فرهنگها و یا استحاله فرهنگی جهانی شدن، امری بعید و دور از ذهن نخواهد بود و در نتیجه بیم تزلزل نهاد خانواده در سایه آن جدی است. حفظ خانواده، استحکام بخشی به آن و ایجاد مانع برای تزلزل این نهاد قبل از آنکه متکی بر قانون باشد ؛ مبتنی بر اخلاق است و متاسفانه با روند جهانی شدن، اخلاق روز به روز سیر قهقرایی دارد و تنزل یافته و تزلزل خانواده از این منظر نیز بیش از پیش محتمل است.