سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دهمین کنگره علوم خاک ایران

تعداد صفحات: ۲

نویسنده(ها):

مرضیه تیموریان – دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت دانشگاه زابل
محمد گلوی – استادیار رشته زراعت دانشگاه زابل
همت اله پیردشتی – استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی ساری
مرتضی نصیری – عضو هیئت علمی موسسه تحقیقات برنج کشور

چکیده:

برنج یکی از گیاهان استراتژیکی می باشد که در تأمین امنیت غذایی نقش مهمی دارد به طوری که در تغذیه بیش از نیمی از مردم مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان نقش مهمی را ایفا می کند ( اخوت و وکیلی ).۱۳۷۶ محدود کننده ترین عنصر برای گیاه برنج نیتروژن است و در تمام دنیا بر روی محصولات مختلف تحقیقات زیادی بر روی نیتروژن صورت گرفته است، نقش نیتروژن در مراحل رشد رویشی به خصوص پنجه زنی و زایشی از طریق افزایش تولید شیره پرورده بیشتر، افزایش فتوسنتز و افزایش سطح برگ می باشد و در مرحله پرشدن دانه نیز، نیتروژن نقش بسزایی دارد ( عرفانی و صالحی، ).۱۳۷۹ یکی از مسائل اساسی در فیزیولوژی عملکرد این است که آیا ظرفیت تولید مواد فتوسنتزی عامل محدود کننده تری برای افزایش بیشتر عملکرد است یا ظرفیت پذیرش مخزن و یا به عبارتی آیا منبع محدودکننده عملکرد است یا مخزن . محدودیت عملکرد توسط منبع و مخزن حاکی از آن است که منبع و مخزن دارای ماهیت مستقل نیستند که برای درک این موضوع شناخت روابط بین محلهای تولید و مصرف فرآورده های فتوسنتزی اهمیت ویژه ای دارد . هر عاملی که فتوسنتز را افزایش دهد، موجب افزایش انتقال و سرعت فرآورده های فتوسنتزی می شود ( رحیمیان و همکاران، ).۱۳۷۷ از آنجا که رابطه نزدیکی بین سطوح فتوسنتزکننده و مقدار مواد پرورده ذخیره ای در گیاه وجود دارد هر تغییری در شرایط محیطی که بر فتوسنتز اثر بگذارد، ساخته شدن و جابجایی کربوهیدرات محلول را تحت تاثیر قرار میدهد . (Judel et al . , 1982) به عنوان مثال اگر نیاز مخزن زایشی ( دانه ها ) به مواد فتوسنتزی کاهش یابد ( مثلا با حذف سنبله یا کاهش تعداد دانه در آن ) محتوای کربوهیدرات های محلول ساقه افزایش می یابد و در مراحل بعدی یا انتقال مجدد ذخایر صورت نمی گردد و یا میزان انتقال مجدد در سالهای مختلف متفاوت خواهد بود ( کاوباچ و همکاران، ).۱۹۸۹ بطور کلی با توجه به اهمیت نیتروژن در جبران محدودیت های منبع و مخزن هدف از این تحقیق بررسی تاثیر مقادیر کود نیتروژن و محدودیت های منبع و مخزن در ارقام مختلف برنج بود .