سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: نهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

محمد عبدالهیان نوقابی – عضو هیات علمی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند
تقی ذوالفقاری – دانشجوی کارشناسی ارشد زراعت
ناصر اکبری – عضو هیات علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان

چکیده:

این پژوهش به منظور بررسی تاثیر نوع رقم و اندازه ریشه ذخیره ای روی خصوصیات تکنولو ژیکی ریشه چغندرقند در سال ١٣٨٣ در مزرعه تحقیقاتی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه بذر چغندرقند واقع در کمال شهر کرج در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. تیمارها در مزرعه شامل ده رقم تجاری بودند که پس از برداشت ریشه ها، ابتدا بر اساس وضعیت ظاهری به سه گروه وزنی بزرگ (میانگین وزنی ٩٠٥ گرم)، متوسط (میانگین وزنی ٥٣٨ گرم ) و کوچک (میانگین وزنی ٢٢٦ گرم ) تفکیک شدند . نتایج مربوز به دو عامل ارقام (به عنوان کرت اصلی ) و اندازه ریشه (به عنوان کرت فرعی ) درقالب طرح کرت های خرد شده با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار تجزیه واریانس شد . از هر گروه وزنی ، ٣٠ ریشه به عنوان معیار کرت بطور تصادفی انتخاب و از آن ها نمونه خمیر تهیه شد که پس از عصاره گیری ، درصد قند ، غلظت سدیم ، پتاسیم و نیتروژن مضره اندازه گیری شد . میزان قند ملاس ، درصد قند قابل استحصال و میانگین وزن تک ریشه ها در هر گروه محاسبه گردید. نتایج نشان داد در بین ارقام از نظر عملکرد ریشه ، درصد قند و عملکرد شکر تفاوت معنی داری وجود دارد . از نظر میزان ناخالصی ها ، مقدار پتاسیم تغییرات کمتری داشت و معنی دار نشد ولی میزان سدیم و نیترو ژن مضره در بین ارقام تفاوت معنی داری داشت . تاثیر اندازه ریشه بر ای اکثر صفات کمی و کیفی چغندرقند معنی دار شد . میانگین عیار در ریشه های کوچک، متوسط و بزرگ به ترتیب ۱۹/۴۰، ۱۸/۵۹، و ۱۷/۹۸ درصد و میانگین ضریب استحصال به ترتیب ۸۴/۵۱، ۸۲/۷۲ و ۷۸/۹۴ درصد بود. بین اندازه ریشه و درصد قند رابطه منفی وجود داشت بطوریکه درصد قند در ریشه های کوچک بالا بود و ریشه ها ی بزرگ دارای کمترین درصد قند بودند و ناخالصی های پتاسیم، سدیم و نیترو ژن مضره نیز در ریشه های بزرگ بیشتر بود . به طور کلی اگرچه درصد قند در ریشه ها ی کوچک بالاست ولی به دلیل پایین بودن عملکرد ریشه ، از لحاظ اقتصادی و براساس عملکر د شکر در واحد سطح مقرون به صرفه نیستند. از طرف دیگر ریشه های بزرگ به دلیل پایین بودن درصد قند از یک سو و بالا بودن ناخالصی ها از سوی دیگر راندمان استحصال پایینی دارند که ضریب استحصال شکر در کارخانه قند را کاهش می دهد . بنابراین با توجه به عدم وجود اثر متقا بل بین اندازه ریشه و ارقام چغندرقند، پیشنهاد می شود با اقدامات به زراعی و مدیریت صحیح مزرعه، زمینه لازم برای رسیدن به اندازه ریشه مناسب و یکنواخت فراهم گردد.