سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: دومین همایش مقابله با سوانح طبیعی

تعداد صفحات: ۱۳

نویسنده(ها):

ابراهیم فتاحی – استادیار پژوهشکده هواشناسی
عبدا… صداقت کردار – عضو هیات علمی پژوهشکده هواشناسی

چکیده:

الگوهای مختلف گردش جوی شرایط آب و هوایی متفاوتی را باعث می شوند. برای مثال تغییر در فراوانی وقوع الگوهای گردش جوی و تیپ های هوا منجر به تغییر الگوی بارش میشود، بنابراین مطالعه و بررسی تیپ های هوا می تواند به عنوان معیاری برای بررسی تغییرات الگوی بارش به کار گرفته شود. تغییر پذیری بارش یکی از مهمترین فاکتورهای آب و هوایی استکه سیستم های طبیعی و اقتصادی راکنترل می کند. این موضوع به ویژه در مناطقی نظیر ایران که درمنطقه خک و نیمه خشک واقع شده، چشمگیرتر است. در مقاله حاضر رابطه فراوانی تیپ های هوا با شاخص ENSO موردتحلیل قرار گرفته است. به منظور طبقه بندی تیپ های هوا، داده های روزانه مربوط به تراز ۵۰۰ هکتوپاسکال و سطح زمین در فصل زمستان طی دوره آماری ۲۰۰۳-۱۹۶۱ ازمرکز داده های NCEP تهیه گردید. برای طبقه بندی تیپ های هوای روزانه، از روش تحلیل عاملیخوشه بندی استفاده شد و در نهایت۸ تیپ هوای اصلی در فصل زمستان برای ایران شناسایی شد. به منظور شناسایی ارتباط بین فراوانی انواع تیپ های هوا با فازهای مثبت و منفی ENSO، داده های ماهان شاخص فوق نیز از مجموعه داده های بازسازی شده NCEP استخراج گردید و فراوانی هر یک از تیپ های هوا طی فازهای مثبت، منفی و نرمال محاسبه شد. نتایج نشان داد که تیپ های هوای پر فشار اروپای شمالی، پرفشار مرکزی، پر فشار اروپای شرقی و تلفیق سامانه پر فشار سیبری با فشار اروپایی در فاز El Nino از فراوانی بیشتری برخوردارند . در حالی که تیپ هوای پر فشار سیبری و پر فشار شرقی – شمال شرقی در دوره های La Nino بیشتر است.