سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: اولین همایش سازگاری با کم آبی

تعداد صفحات: ۹

نویسنده(ها):

رامین نیکان فر – عضو هیئت علمی بخش تحقیقات فنی و مهندسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طب

چکیده:

امروزه با توجه به کمبود منابع آب، لزوم صرفه جویی و استفاده بهینه از این منابع خصوصاً در بخش کشاورزی که مصرف کننده عمده آب در کشور محسوس می شود، بشدت احساس می گردد . بنابراین لازم است که از آب تحویلی به زراعین حداکثر استفاده به عمل آید . در این راستا بکارگیری روشهای نوین آبیاری، پوشش انهار، کم آبیاری و … روز به روز رایج تر می شود تا از آب این سرمایه ملی به نحواحسن استفاده بعمل آید . کم آبیاری یکی از روشهای استفاده بهینه از آب زراعی می باشد ولی از آنجاییکه در کشور ما اکثر کشاورزان دارای امکانات کم و تحصیلات پایین می باشند و لوازم اندازه گیری تحویل حجمی آب به محصول، برای همه زارعین فراهم نیست، لذا اجرای دقیق توصیه های کم آبیاری با مشکل و در اغلب موارد اصلاً رعایت نمی شود . بنابراین طرح حاضر را می توان گامی در جهت رسیدن به اهداف کم آبیاری دانست که اجرای آن برای زارعین امکان پذیر و ساده می باشد . در این طرح بجای اعمال درصدهایی از نیاز آبی گیاه، دفعات آبیاری را یک یا دو نوبت در مرحله رویشی که حساسیت به تنش خشکی کم است، کاهش مییابد .
طرح حاضر در قالب بلوکهای تصادفی کامل و بصورت اسپلیت پلات و در ۳ تکرار اجرا گردید . فاکتور اصلی دو نوع رقم آفتابگردان روغنی شامل هیبرید آذرگل و هایسان ۳۳ و فاکتورهای فرعی آبیاری در ۵ سطح به شرح زیر بودند : -۱ اعمال آبیاری کامل با دورهای رایج منطقه -۲ قطع یک نوبت آبیاری در زمان ۲۰ برگی -۳ قطع یک نوبت آبیاری در زمان ۲۵ برگی -۴ قطع یک نوبت آبیاری در زمان ۳۰ برگی -۵ قطع دونوبت آبیاری در زمان ۲۰ برگی و در زمان ۳۰ برگی .
با اجرای این طرح علاوه بر صرفه جویی در مصرف آب و افزایش کارآیی مصرف آب و رسیدن به اهداف کم آبیاری، به بررسی خصوصیات کمی وکیفی محصول در اثر اعمال تیمارهای آبیاری پرداخته شد . نتایج اجرای طرح در دو سال متوالی نشان می دهد که کلاً در بین ارقام مورد آزمایش رقم هیبرید آذرگل اجزای عملکرد بهتری نسبت به رقم هایسان ۳۳ دارد و در مورد تیمارهای آبیاری، تیمارهای چهارم و پنجم کمترین اجزای عملکرد را داشته و از بین چها ر تیمار آبیاری که با قطع آب همراه میباشد تیمار دوم مناسب تر بوده و کارایی مصرف آب در رقم هیبرید آذرگل از سایر فاکتورهای فرعی نیز بیشتر است .