سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: هفتمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه

تعداد صفحات: ۱۳

نویسنده(ها):

ابوالفضل سپهری منش – کارشناس ارشد شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران
زهرا ایزدپناه – عضو هئیت علمی دانشگاه شهید דַران اهواز

چکیده:

از آنجا که طراحی سیستمهای آبی همیشه با هزینه های بسیاری همراه میباشد بنابراین بهینه یابی سیستم در جهت تقلیل هزینه ها، امری اساسی خواهد بود . معمولاً در این نوع طرحها، طراحان سعی بر آن دارند تا بهترین طرح عملی یک سیستم را با توجه به فیزیک آن مورد بررسی قرار دهند . نگرشی دقیق در رفتار دینامیکی رودخانه پائین دست سد مخزنی کرخه یکی از بخش اساسی در برنامه ریزی و گسترش منابع رودخانه میباشد . رودخانه پائین دست سد مخزنی در تعادل بسیار ظریف و حساس قرار داشته و هر تغییر طبیعی و یا مصنوعی در ساختار دائمی آن اثر گذاشته و آنرا بر هم میزند . احداث سد تنظیمی – انحرافی پای پل مرفولوژی طبیعی را از حالت رودخانه به فرم دریاچه درآورده و در نتیجه شرایط هیدرودینامیکی جریان را تغییر میدهد . عکس العمل رودخانه درمقابل این پدیده تغییر در جریان هیدرودینامیکی و تطبیق با شرایط جدید است . لذا رودخانه که معبری جهت عبور رسوبات همراه با کندوکاو بستر و دیواره های کناری بوده به مخزنی جهت ته نشینی مواد فرسایشی تغییر شکل میدهد . بمنظور طراحی مخزن سد تنظیمی لازم است حجم رسوبات ترسیبی و توزیع آن پیش بینی شود . انباشت و توزیع تدریجی رسوب در مخزن به عوامل متعددی نظیر بافت مواد رسوبی، رابطه بین جریان ورودی و خروجی، اندازه شکل مخزن و همچنین نحوه بهره برداری از مخزن بستگی داشته و بطور معمول ضمن ایجاد اختلال در عملکرد تاسیسات خروجی باعث کاهش حجم مخزن میگردد . این کاهش حجم به عنوان مبنایی در تجزیه و تحلیل سیستم منایع آب مورد استفاده قرار خواهد گرفت .