سال انتشار: ۱۳۸۵

محل انتشار: نهمین کنگره علوم زراعت و اصلاح نباتات

تعداد صفحات: ۱

نویسنده(ها):

مهدی خانی – کارشناس ارشد اصلاح نباتات دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج
جهانفر دانشیان – استادیار موسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج
محمد رضا قنادها – استاد گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران

چکیده:

این تحقیق به منظور گزینش هیبریدهای متحمل به خشکی آفتابگردان و والدین آن ها در موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر بخش دانه های روغنی کرج در دو آزما یش تحت تنش و عدم تنش آبی به صورت لاین × تستر اجرا شد . مواد ژنتیکی تیمار شامل ٣ لاین نرعقیم, ٨ لاین برگرداننده باروری و ٢٤ هیبرید حاصل از آن ها و یکرقم آزاد گرده افشان (آرماویروس کی) بودند . آزمایش در قالب طرح لاتیس ساده ۶×۶ در دو تکرار اجرا شد . آبیاری کلیه کرت ها در آزمایش شاهد(بدون تنش ) براساس ٦٠ میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A و در آزمایش تنش بر اساس ١٨٠ میلی متر تبخیر انجام گرفت و زمان اعمال تیمار تنش در مرحله ۸-۶ برگی بود. تجزیه واریانس عملکرد در هر دو شرایط محیطی نشان داد که بین ژنوتیپ ها اختلاف معنی دار در سطح احتمال ١% وجود داشت . در مجموع دو شرایط هیبریدهای CMS19×R217 و CMS19 ×R219 مطلوب تر از سایر هیبریدها بوده و از تر کیب پذیری خصوصی بالاتری برای عملکرد برخوردار بودند همچنین در این تحقیق شاخص های مختلف ,MP,GMP ,TOL ,SSI ، STI و Harm با استفاده از عملکرد دانه تحت شرایط تنش و بدون تنش محاسبه شد و در غربال کردن لاین ها ی مقاوم به خشکی, شاخص های بهره وری متوسط (MP) ، میانگین هندسی (GMP) ، میانگین هارمونیک (Harm) و شاخص تحمل به تنش (STI) به عنوان بهترین شاخص ها معرفی شدند و براساس شاخص های فوق هیبریدهای شمار ه CMS19 ×R217 و CMS19×R219 به عنوان هیبرید های برتر تعیین گردیدند. همچنین به منظور مطالعه روابط بین بیش از سه متغیر از نمودار بای پلات استفاده شد و ژنوتیپ ها براساس آن مورد ارزیابی قرار گرفتند که در نتیجه هیبرید شماره CMS19 × R219 به عنوان مناسب تر ین ژنوتی پ و هیبرید شماره CMS31 × R217 به عنوان مقاومترین ژنوتیپ تشخیص داده شد.