سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: اولین همایش ملی حبوبات

تعداد صفحات: ۴

نویسنده(ها):

همایون کانونی – موسسه تحقیقات کشاورزی دیم
محمدرضا شهاب – موسسه تحقیقات کشاورزی دیم
مسعود کامل – موسسه تحقیقات کشاورزی دیم
حسین مصطفایی – موسسه تحقیقات کشاورزی دیم

چکیده:

مدل ریاضی تجزی ه واریانس(ANOVA)یک مدل جمع پذیر بوده و اثر متقابل ژنوتیپ در محیط را فقط به عنوان یک منبع تغییر فرض کرده و آن را تجزیه نمی کند. در این بررسی به منظور تجزی ه این اثر متقابل در ژنوتیپ های عدس دانه درشت از تجزی ه AMMI استفاده شد. در این تحقیق یک آزمایش ناحیه ای طی سه سال (۸۲-۱۳۸۰) درچهار ایستگاه کردستان، مراغه، زنجان و اردبیل اجرا گردید، به طوری که ۱۰ لاین عدس در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار کشت شدند.پس از تست یکنواختی واریانس خطاها، تجزیه واریانس مرکب انجام و منابع تغییر معنی دار شامل رقم، سال، مکان، اثر متقابل سال و مکان، اثر متقابل رقم و مکان و اثر متقابل سه جانب ه رقم × سال× مکان مشخص شدند.تجزی ه اثرات اصلی افزایشی و اثرات متقابل غیر افزایشی یا ضرب پذیر (AMMI) ، نشان داد که عملکرد دان ه ژنوتیپ های آزمایشی به طور عمده ای تحت تأثیر بخش محیطی اثر متقابل ژنوتیپ× محیط قرار دارد.بر اساس نتایج این تجزیهمؤلفه های اصلی اول، دوم و سوم معنی دار بوده(P≤۰٫۰۱) و به ترتیب۵۲/۱۹ ، ۲۰/۲۶ و ۱۰/۹۹ درصد از کل اثر متقابل ژنوتیپ × محیط را به خود اختصاص دادند. بای پلات حاصل از نمر ه ژنوتیپی و محیطی دو مؤلف ه اول AMMIنشان داد که در شرایط ایستگاه های محل اجرای آزمایش ژنوتیپ های واجد مقادیر پائین مؤلف ه اصلی اول(IPC1) وبالای مطلق مؤلف ه اصلی دوم (IPC2) ازعملکرد بالایی برخوردار بوده وبه عنوان ژنوتیپ های پایدارمشخص گردیدند.