ویژگی های تحقیق تجربی حقیقی

۱- در این پژوهش معمولاً گروهی به عنوان شاهد برای مقایسه گروه تجربی مورد استفاده قرار میگیرد. ۲- در این نوع تحقیق تلاش پژوهشگر کنترل و نظارت دقیق در ایجاد شرایط زیر است:

الف- به حداکثر رساندن میزان و تأثیر متغیر یا متغیرهای مستقل بر متغیر یا متغیرهای وابسته و ھمخوان با فرض تحقیق۔

ب – به حداقل رساندن میزان تغییر و تاثیر ناشی از متغیرهای نامربوط یا ناخواسته بر متغیر وابسته در تحقیق.

ج- به حداقل رساندن میزان و تأثیر ناشی از اشتباهات آماری و اندازهگیری در نتایج تحقیق.

۳- کنترل شدید متغیرها در ایجاد شرایط تجربی از طریق کنترل مستقیم متغیرها و روش تصادفی انتخاب نمونهها را خصوصیات این نوع پژوهش است.

۴- در تحقیق تجربی حقیقی قابلیت تعمیم نتایج بسیار مهم است.

۵- در این تحقیقات تمام متغیرها ثابت و تحت کنترل نگه داشته میشوند، به غیر از متغیرهایی که از روی قصد توسط محقق دستکاری میگردد که معمولا در این شرایط تحقیقات محقق با استفاده از روش های آماری پیشرفته مانند تجزیه و تحلیل واریانس می تواند میزان تاثیر دو یا چند متغیر مستقل بر روی متغیر وابسته را مورد مطالعه قرار دهد. همچنین این فرصت را مییابد تا اثرات متغیر مستقل اصلی بر متغیر وابسته را تعیین کند، همچنین میزان تغییر و تأثیر اشتباهات آماری و اندازهگیری را بر نتایج مشخص کند.

۶- با توجه به این که اصل کنترل در تحقیقات تجربی حقیقی باعث قدرت بخشیدن به این نوع تحقیقات می شود، اما این نوع تحقیقات در رده مصنوعی ترین و محدودترین روشها نیز قرار می گیرند. زیرا مصنوعی بودن این روش وقتی مشخص می شود که آزمودنی انسان یا یک موجود زنده باشد و آزمایش و تجربه در موقعیت زندگی و شرایط واقعی او صورت میگیرد. زیرا میدانیم اگر رفتار انسان یا هر موجود زنده ای به طریقی مصنوعی محدود یا دستکاری شود در آن شرایط اعمال واقعی و حقیقی از او سر نخواهد زد.

مراحل مختلف تنظیم تحقیق تجربی حقیقی

۱- مشخص کردن موضوع تحقیق

۲- مطالعه عمیق و وسیع نوشته ها و مقالات موجود و مربوط به موضوع تحقیق

۳- تنظیم فرضی یا فرضیه های موضوع تحقیق

۴- تعریف متغیرهای تحقیق

۵- تنظیم یک طرح تجربی بر اساس موارد زیر:

الف – مشخص کردن متغیرهای ناخواسته و نامربوط در تحقیق مورد نظر

ب- تعیین روش آماری طرح تحقیق تجربی

ج- نمونه گیری از آزمودنیها با روش تصادفی نمونه گیری بر اساس طرح آماری مورد نظر

د – انتخاب نرم افزارهای مناسب برای اندازه گیری نتایج حاصل از تجربه

ه- تهیه خلاصه ای از روش های جمع آوری اطلاعات مفید برای اجرای این طرح در تحقیق

و- مشخص نمودن فرضیه های رد شده تحقیق

۶- اجرای آزمایش طبق طرح آزماش مشخص شده

۷- تعیین روش آماری مناسب برای آزمودن نتایج

۸- تهیه گزارش جامع از مراحل مختلف تحقیق

تحقیق نیمه تجربی

با آنکه در بسیاری از موقعیتهای طبیعی نمی توان متغیرهای موجود در حوزه پژوهش را کاملا کنترل کرد، محقق میتواند از یک روش تحقیقی که به روش تحقیق تجربی حقیقی شبیه است، برای بررسی و مطالعه موقعیت مذکور استفاده کند. به عبارت دیگر موقعیتهایی دارد که اگر چه پژوهشگر برای مطالعه آنها نمیتواند خصوصیات تحقیق تجربی حقیقی را تعیین کند، می تواند برای بررسی و مطالعه .۳ روشی به نام روشی تحقیق نیمه تجربی استفاده نماید. این روشی از تحقیق تجربی نامناسب بودن روش تحقیق تجربی حقیقی برای بررسی و مطالعه انسان در موقعیتهای طبیعی را می رساند، زیرا اگر موقعیت تجربی و مورد مطالعه کاملاً تحت کنترل قرار گیرد و آزمودنی نیز انسان باشد، به ندرت از او رفتار واقعی سر میزند. محقق در تحقیقات نیمه تجربی که در آن امکان کنترل یا دستکاری کامل متغیر یا متغیرها وجود ندارد، میکوشد با شناسایی هر چه بیشتر این متغیرها و گسترش آگاهی لازم در این زمینه روش خود را به روش تحقیق تجربی حقیقی نزدیک کند. یک مطالعه نیمه تجربی ویژگیهای هر دو نوع مطالعه تجربی و غیر تجربی را دارا است. به این صورت که بخشی از این نوع مطالعه، مطالعه غیر تجربی و بخش دیگر آن میتواند یک مطالعه تجربی باشد.

ویژگی های تحقیق نیمه تجربی

۱- تحقیق نیمه تجربی پژوهشی است، علمی که معمولاً در شرایط واقعی و حقیقی به کار میرود. در این شرایط و موقعیتها امکان کنترل همه متغیرها موجود در حوزه تجربی وجود ندارد و احتمالا شخص فقط می تواند نیمی از آنها را کنترل کند. بنابراین مهمترین وظیفه محقق آن است که تا حد امکان محدودیت ها و عواملی را که باعث عدم کنترل در تحقیق می شود را شناسایی کرده و آنها را مورد ارزشیابی کمی و کیفی قرار دهد تا بتواند نتایج تحقیق را مستدل تر ارائه دهد. به عبارت دیگر در این روش محقق به کنترل پاره ای از متغیرها میپردازد که البته شناختن این عوامل دقت زیادی میطلبد.

۲- تشخیص بین تحقیق تجربی حقیقی و نیمه تجربی بسیار ظریف و حساس است، به خصوص آزمودنیها افراد بشر هستند، از نوع تحقیقات نیمه تجربی میباشند.

مراحل مختلف تنظیم تحقیق نیمه تجربی

مانند مراحل تنظیم پژوهشی تجربی حقیقی است، اما پژوهشگر باید در شناخت و تعیین محدودیت ها و متغیرهای ناخواسته موجود در حوزه تحقیق دقت فراوان نماید و آنها را در طرح تحقیق خود در قسمت محدودیت ها ذکر کند.