سال انتشار: ۱۳۸۴

محل انتشار: پنجمین کنفرانس اقتصاد کشاورزی ایران

تعداد صفحات: ۱۸

نویسنده(ها):

بهروز حسن پور – پژوهشگر اقتصاد کشاورزی (عضو هیأت علمی) مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبی
محمد نعمتی – کارشناس ارشد معاونت امور دام سازمان جهاد کشاورزی استان کهکیلویه و بوی

چکیده:

سهم استان کهگیلویه و بویر احمد در تولید شیر کشور حدود ۱/۲ درصد می باشد که در بین ۲۸ استان کشور رتبه ۲۲ را کسب کرده است. نوپایی این صنعت و مشکلاتی که در واحدهای گاوداری استان وجود دارد ، مانع توسعه آن شده است.
در این پژوهش ضمن برآورد و تجزیه و تحلیل تابع تولید شیر گاو ، با تابع تخمین تولید کاب- داگلاس مرز تصادفی به روش درستنمایی، کارایی فنی گاوداری های شیری صنعتی استان محاسبه گردید و بالاخره عوامل موثر فنی ، اجتماعی و اقتصادی بر روی میانگین تولید شیر هر راس گاو شیری و کارایی فنی واحدهای مذکور مورد بررسی قرار گرفتند. اطلاعات بصورت داده های مقطعی در سال ۱۳۸۱ توسط پرسشنامه از تمام گاوداریهای شیری صنعتی فعال استان که ۲۰ واحد بودند جمع آوری گردیدند. نتایج این پژوهش بطور خلاصه عبارتند از :(الف) کشش تولید مصرف علوفه، مصرف کنسانتره و تعداد گاو شیری به ترتیب ۰/۲۷۳، ۰/۳۳۲ و ۰/۵۵۹ می باشد. (ب) بازده نست به مقیاس در گاوداریهای شیری و صنعتی استان از نوع صعودی(IRS) بوده که مقدار آن برابر ۱/۶۴ محاسبه گردید. بدین ترتیب اگر کلیه عوامل تولید (علوفه، کنسانتره و تعدا گاو شیری) ۱۰۰ درصد افزایش یابد، میزان تولید ۱۱۶/۴ درصد افزایش پیدا می کند. (ج) میانگین کارایی فنی واحدهای گاوداری شیری صنعتی استان ۷۹/۴ درصد است که حداقل ۳۵/۵ تا حداکثر ۹۹/۲ درصد نوسان داشته است لذا پتانسیل افزایش تولید شیر در استان حدود ۶۴ درصد می باشد، بنابراین از طریق بهبود کارآیی فنی گاوداریهای شیری صنعتی و بدون وارد کردن تکنولوژی جدید می توان این شکاف عمیق بین بهترین واحد گاوداری شیری و سایر گاوداری های استان را کاهش داد. (د) تجربه، شرکت در کلاس های ترویجی و اندازه مقیاس، تاثیر مثبت، درحالیکه داشتن شغل دیگر بجز پرورش گاو شیری ، تاثیر منفی بر میزان تولید شیر و کارایی فنی واحدهای گاوداری شیری صنعتی داشته است. در پایان پیشنهاداتی به منظور بهبود وضعیت صنعت گاوداری شیری در استان کهگیلویه و بویر احمد ارائه گردید