سال انتشار: ۱۳۹۳
محل انتشار: اولین کنفرانس بین المللی یافته های نوین در علوم کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست
تعداد صفحات: ۸
نویسنده(ها):
رضا طیب طاهر – کارشناسی ارشد جغرافیا طبیعی(اقلیم شناسی در برنامه ریزی محیطی) دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس
کیا بزرگمهر – استادیار گروه جغرافیا دانشگاه آزاد اسلامی واحد چالوس

چکیده:
بیشتر مناطق ایران از بلای محیطی سیل آسیبپذیر هستند. از جمله عوامل مهم این آسیبپذیری، رخداد بارشهای شدید و ناهمواریها است. با اینکه فراوانی منابع آب و خاک، جنوب غرب ایران را به یکی از قطبهای کشاورزی ایران تبدیل کرده است، ولی بارشهای شدید بر آسیب پذیری منابع طبیعی، به ویژه منابع خاک، افزوده است. در این پژوهش با تهیه و بررسی داده های روزانهی بارش ۱۲ ایستگاه سینوپتیک مستقر در استان خوزستان مربوط به سال ۱۹۹۷ میلادی با رویکرد محیطی- گردشی استفاده شده است. پس از تجزیه و تحلیل داده ها روز مورد نظر که دارای بارش فراگیر و شدید که حداقل در ۵۰ درصد از ایستگاههای مورد مطالعه بارش ۲۴ ساعته ۳۰ میلیمتر و بالاتر رخ داده باشد انتخاب شد . برای بررسی و تحلیل سامانه های جوی مؤثر بر بارشهای شدید، از نقشه های فشار روزانه ترازهای متفاوت تروپوسفر (ارتفاع ژئوپتانسیل لایه های ۷۰۰، ۸۵۰ هکتوپاسکال و تراز متوسط دریا)، نقشه های نم ویژه تراز ۱۰۰۰ هکتوپاسکال، نقشه امگا (سر عت عمودی) تراز ۷۰۰ هکتوپاسکال استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل نقشه های سینوپتیکی در روز مورد نظر نشان داد که ناوه ای عمیق در غرب ایران قرار گرفته است و توسط پشتهای که بر روی شرق دریای مدیترانه قرار دارد، باعث ریزش هوای سرد از عرض های بالاتر در پشت این ناوه میشود. از طرفی زبانه های کم فشار سودانی جنوب غرب کشور را در بر گرفته است. وجود پر ارتفاعی نیز بر روی خلیج فارس و دریای عمان، که با حرکت واچرخندی خود سبب انتقال هوای گرم و مرطوب به جلوی سامانه ی مذکور میگردد و توان رطوبتی آن را افزایش میدهد، باعث بارش شدید در منطقه مورد نظر شده است.