سال انتشار: ۱۳۸۶

محل انتشار: نهمین سمینار سراسری آبیاری و کاهش تبخیر

تعداد صفحات: ۱۴

نویسنده(ها):

علیرضا ایلدرمی – استادیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشگاه ملایر

چکیده:

حوزه آبخیز سد اکباتان با وسعتی معادل ۲۲۱۵۵ هکتار در جبهه شمالی الوند در استان همدان و در فاصله ۱۵ کیلومتری از شهر همدان واقع شده است. در این حوزه لغزشها نقش مورفوژنیک بسیار مشخصی داشته و موجب برهنه سازی دامنه ها شده اند. بر اساس بررسی های میدانی و عکسهای هوایی ۷ مورد لغزش به عنوان نمونه ثبت و انتخاب شده که از پراکنش خاصی در سطح حوزه برخوردارند. بررسی ها نشان می دهد که بیشتر لغزشها از نوع سطحی و کم عمق می باشد. فرایند فیزیکوشیمیایی بر روی تشکیلات گرانیتی در منطقه که بیش از ۸۰% را شامل می شوند موجب افزایش میزان گسیختگی و لغزش ها از طریق شاخصها مورفومتری مانند شاخص عمق، انبساط ، نازک شدگی، جابجایی و … بیانگر لغزشها ی از نوع a یا سطحی است تقریبا ۷۸% لغزشهای منطقه در حد تعادل بوده که نشان می دهد قسمت اعظم مواد لغزش یافته از مکان اولیهخود جابجا شده اند مقدار ازیداد نسبت D/L بیانگر گسترش جانبی و تغییر شکل عرضی مواد و برآورد نسبتهای L/D , W/D , L/W نشان دهنده تاثیر مستقیم و فراوان شیب در بروز لغزش هاست. برخی تحول مورفولوژی نشان میدهد که تغییر در ابعاد طولی وطولی لغزشها شدید بوده و این موضوع در خصوص تغییر طولی شدیدتر است که با ویژگیبیانگر سطحی معادل ۲۳۴۷۳/۵ متر مربع با حجمی معادل ۵۸۰۶۳/۷۲ متر مکعب است که سطحی معادل ۴۱ یا بیشتر را بهطور متوسطنشان میدهد که درسطح حوزه از طریق لغزشها مورد فرسایش واقع می شوند، بنابراین لغزشها نقش بسیار مهمی را در جابجایی مواد دامنه ها و ایجاد ناپایداری بعهده داشته وبا تولید رسوب و در اختیار گذاردن آن به رودخانه های حوزه سد موجب انتقال و انباشت رسوبات در مخزن سد و کاهش عمر مفید سد اکباتان میشوند.